Европските берзи почнуваат август близу рекорди — дали ќе се врати „августовската слабост“?

Европските берзи го започнаа август 2026 спротивно на историската тенденција: индикаторите EURO STOXX 50, DAX и CAC 40 се тргуваат близу рекордни нивоа, а инвеститорите засега не покажуваат поголема загриженост за познатата „августовска слабост“.

Историски, август навистина е побавен месец за европските акции: кај германскиот DAX просечниот августовски принос од 1970 година изнесува -1,03 отсто, додека кај францускиот CAC 40, чијашто серија се следи од 1988 година, просекот е -1,22 отсто.

Меѓутоа, овие просеци ги обликуваат неколку исклучително лоши години. Во август 1998 година индексот падна за 14,44 отсто по руската должничка криза; една година претходно азиската финансиска криза предизвика пад од речиси 10 отсто; во 2011 година европската должничка криза донесе пад од 13,79 отсто. Слични шокови имаше и по инвазијата на Ирак врз Кувајт во 1990 година и по девалвацијата на кинескиот јуан во 2015 година, кога следуваше голема распродажба на светските пазари.

Просекот може да лаже

Ако овие пет екстремни години се изземат од пресметката, просечниот августовски принос на EURO STOXX 50 се менува од -1,42 на +0,17 отсто — показател дека само неколку години можат значително да ја изменат долгорочната слика.

Сепак, неколку структурни ризици го прават август потенцијално чувствителен. Ликвидноста опаѓа поради летните одмори на трговците и инвеститорите во Европа, што може да ја зголеми реактивноста на пазарот при појава на неочекуван економски или геополитички шок. Конференцијата во Џексон Хоул кон крајот на месецот традиционално ја привлекува вниманието на инвеститорите кои ги следат сигналите за идните движења на каматните стапки во САД. Во меѓувреме, европските компании влегоа во август со релативно силни очекувања за заработката, што помогна индексите да останат блиску до рекордните нивоа.

Нов раст на цените на енергенсите, особено ако геополитичките тензии на Блискиот Исток се интензивираат, може повторно да ја зголеми инфлацијата и да го притисне профитот на компаниите. Историските податоци не значат дека берзите мора да паднат во август, но кога пазарите се на рекордни нивоа, а ликвидноста е намалена, еден неочекуван шок може да предизвика далеку поголема реакција. Инвеститорот кој ја предвиде кризата во 2008 година, сега предупредува на нов „берзански балон“.

Фото: прес-материјал од настанот