Finlanda miraton lejen për depo të përhershme nën tokë të mbeturinave bërthamore

Finnlanda u bë vendi i parë në botë që mori lejen për depo të përhershme të mbeturinave bërthamore nën tokë. Projekti Onkalo, i ndërtuar gjatë 22 viteve të fundit, vlerësohet të kushtojë 1.16 miliardë dollarë.

Vendndodhja dhe kapaciteti

Objekti gjendet më shumë se 400 metra nën tokë, në formacione shkëmbore pothuajse dy miliardë vjeçare. Aty pritet të ruhen deri në 6,500 tonë mbetje nga djegia e bërthamës, të sigiluara në kontejnerë specialë bakri.

Compania Posiva thotë se mbeturinat do të mbeten të izoluara për dhjetëra mijëra vjet, dhe pas afërsisht 100,000 vjet radioaktiviteti i tyre pritet të afrohet me nivelin e minierës natyrore të uraniumit. Qeveria finlandeze lëshoi lejen më 22 tetor 2026.

Megjithëse leja shënon një hap historik për industrinë bërthamore, para fillimit të punimeve mbeten kontrolle shtesë sigurie. Projekti mund të shërbejë si model për vende të tjera që investojnë në energji bërthamore dhe të hapë mundësi për kompanitë që zhvillojnë teknologji për menaxhim afatgjatë të mbetjeve radioaktive.

Onkalo ka qenë objekt i vëzhgimit ndërkombëtar si rast testues për ruajtjen e mbetjeve me aktivitet të lartë gjatë periudhave gjeologjike. Me lëshimin e lejes, projekti avancon drejt përfundimit të verifikimeve teknike dhe rregullatore të mbetura.

Foto: material shtypi nga ngjarja