Garancia për terminalet biometrike përfundoi — KSZ: pa rinovim nuk mund të ketë zgjedhje

Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve (KSZ) thotë se ka siguruar një zgjidhje të përkohshme për votimin e jashtëzakonshëm në Brvenicë, i cili është i planifikuar për të dielën, pasi garancia pesëvjeçare për terminalet e gishtërinjve (biometrike) përfundoi në gusht.

Kryetari i KSZ, Bojan Mariçiç, tha se "javën e kaluar ishin këtu inxhinierë gjermanë që së bashku me specialistët tanë i pajisën aparatët, i azhurnuan me të dhëna të reja dhe i përgatitën për zgjedhjet të dielën."

U-azhornuan vetëm aq terminale sa janë të nevojshme për 24 vendvotime. Kur u pyet nëse ky zgjidhje ad‑hoc mund të kontestohej ligjërisht, duke marrë parasysh se kontrata pesëvjeçare e mirëmbajtjes me Dermalog përfundoi, Mariçiç u përgjigj: "Nuk ka asnjë arsye për të kontestuar, sepse në të njëjtat kushte, specifikimi teknik që vlejti për 60 muaj, për 5 vjet, nën të njëjtat kushte u nënshkrua kontratë për të siguruar funksionalitetin për zgjedhjet në Brvenicë."

Vlerësim, grup pune dhe prokurim i ri

KSZ ka formuar një ekip ekspertësh të pavarur IT që ka bërë tashmë një analizë fillestare të harduerit dhe softuerit, dhe do të emërohet një grup pune për të hulumtuar tregun. Mariçiç tha se kontrata formalish përfundoi më 11 gusht dhe se Komisioni kishte nisur hapa për një prokurim të ri qysh më parë: "Në momentin kur përfundoi kontrata më 11 gusht dhe edhe më parë kur erdha unë, përbërja e re kur filloi, ne filluam një seri hapash për përgatitjen e prokurimit të ri publik sepse e dinim se do vinte një periudhë ku duhej bërë një prokurim më i madh për të vazhduar funksionalitetin e këtij sistemi."

Zyra e KSZ vlerëson se azhurnimi afatshkurtër i disa pajisjeve ekzistuese do të kushtojë rreth 200.000 euro. Mariçiç shtoi se ata presin një raport përfundimtar nga Dermalog në fillim të nëntorit lidhur me zbatimin 60‑mujor të kontratës fillestare dhe se Qeveria dhe Ministria e Financave janë informuar për nevojën e parave; për tani janë siguruar fonde vetëm për votimin në Brvenicë.

Për prokurimin më të gjerë, Mariçiç tha se KSZ do të presë analizën përfundimtare të ekspertëve para se të vendosë nëse do të blejë vetëm përditësime softueri apo edhe pajisje të reja: "Ne jemi të detyruar të sigurojmë një sistem funksional sipas ligjit. Sigurisht që do ta bëjmë atë. 4.000 pajisje janë në pronësinë tonë, ato ruhen nga policia, mbahet nën standarde të larta dhe ne sigurisht kujdesemi për ruajtjen dhe funksionalitetin e tyre," tha ai.

Mariçiç paralajmëroi se çfarëdo diskutimesh për zgjedhje të parakohshme parlamentare duhet të marrin parasysh detyrimet ligjore për identifikimin biometrik të votuesve. Duke iu referuar Nenit 108a, ai theksoi: "Ne jemi të detyruar t'i organizojmë sipas ligjit. Ligji parashikon votimin vetëm përmes këtij pajisjeje, pra përmes identifikimit biometrik të votuesve dhe ne nuk kemi asnjë opsion tjetër."

Në sfond, terminalet biometrike u përdorën për herë të parë në zgjedhjet lokale të vitit 2021 pas një marrëveshjeje politike midis VMRO‑DPMNE dhe SDSM. Pajisjet u blenë nga kompania gjermane Dermalog për 11,2 milionë euro dhe u pranuan nga kryetari i atëhershëm i Komisionit, Aleksandar Dashevski. Procesi i tenderit atëherë nxiti polemika: një përpjekje e parë dështoi, dy anëtarë të komisionit të tenderit dhanë dorëheqjen, u ngritën dyshime për manipulim, dhe Komisioni Anti‑Korrupsion kërkoi hetim penal. Zyra e Prokurorit nuk gjeti veprim kriminal. Ish‑drejtoresha e Anti‑Korrupsionit, Biljana Ivanovska, komentoi atëherë: "Çfarë të them, secili ka përgjegjësinë e vet dhe kjo është përgjegjësi e Prokurorisë." Probleme shfaqën në disa vendvotime gjatë implementimit të parë, por pajisjet janë përdorur në ciklet zgjedhore pasuese.

Foto: material shtypi nga ngjarja