Грција го претстави „Дедал“ — суперкомпјутер вреден 58,9 милиони евра; Македонија меѓу можните партнери

Грција го пушти во употреба својот најмоќен суперкомпјутер, именуван „Дедал“, инвестиција во вредност од 58,9 милиони евра која има за цел да го забрза развојот на вештачката интелигенција и да ѝ обезбеди нови пресметковни можности на домашната научна и бизнис заедница.

Системот беше официјално претставен на 19 октомври 2026 година во Лаврио, во близина на Атина, во присуство на премиерот Кирјакос Мицотакис. „Дедал“ постигнува 85,69 петафлопси пресметковна моќ и се наоѓа на 31. место на светската листа на најмоќни суперкомпјутери.

Финансирање и пристап

Набавката е финансирана со поддршка од Европската Унија, преку Механизмот за закрепнување и отпорност и преку европската иницијатива за суперкомпјутери EuroHPC. Новата инфраструктура ќе им овозможи на универзитетите, истражувачките центри и компаниите да развиваат напредни модели на вештачка интелигенција, да обработуваат големи количини податоци и да спроведуваат сложени научни симулации.

Посебен акцент е ставен врз малите и средните претпријатија и стартапите — за нив е предвидена можност за бесплатен пристап до дел од пресметковните ресурси, согласно европските правила. Пошироката употреба на услугите е планирана да почне од март 2027 година.

Грција ја посочи и можноста за регионална соработка, спомнувајќи ја Македонија, Србија, Кипар и Малта како земји кои може да бидат партнери и да користат дел од новата технолошка инфраструктура.

Истовремено, во рамките на пошироките вложувања е предвидена и уште една инсталација во Кожани, за која е планирана набавка на опрема и софтвер во вредност од 21,57 милиони евра, со цел да се зајакне позицијата на Грција во европскиот технолошки сектор.

Фото: прес-материјал од настанот