Greqia prezanton superkompjuterin Dedal, investim 58.9 milionë euro; Maqedonia e Veriut midis partnerëve të mundshëm

Greqia vuri në funksion superkompjuterin e saj më të fuqishëm, Dedal, një investim prej 58.9 milionë eurosh që synon të nxitojë zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe të zgjerojë kapacitetet e përpunimit për firma dhe institucione kërkimore.

Sistemi u inaugurua zyrtarisht më 19 tetor 2026 në Lavrio, pranë Athinës, në praninë e kryeministrit Kyriakos Mitsotakis. Dedal ofron performancë të pikut prej 85.69 petaflops dhe renditet i 31-ti në listën botërore të superkompjuterëve.

Burimet e financimit dhe aksesit

Blerja u mbështet financiarisht nga Bashkimi Evropian, përmes Mekanizmit për Rimëkëmbje dhe Rezistencë (Recovery and Resilience Mechanism) dhe nismës së superkompjuterëve EuroHPC. Infrastruktura e re pritet t'u mundësojë universiteteve, qendrave kërkimore dhe kompanive të zhvillojnë modele të avancuara të AI-së, të përpunojnë sasi të mëdha të dhënash dhe të kryejnë simulime të ndërlikuara shkencore.

Fokus i veçantë i është kushtuar ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme dhe startup-eve: një pjesë e kapaciteteve do të jetë e disponueshme pa pagesë për kompanitë e përfshira, sipas rregullave evropiane. Përdorimi më i gjerë i shërbimeve pritet të nisë nga marsi i vitit 2027.

Greqia ka përmendur mundësi për bashkëpunim rajonal, duke listuar Maqedoninë e Veriut, Serbinë, Qipron dhe Maltën si partnerë të mundshëm që mund të përfitojnë nga infrastruktura e re.

Një projekt paralel parashikon instalimin e një superkompjuteri të dytë në Kozani, për të cilin janë planifikuar blerje të pajisjeve dhe softuerit me vlerë 21.57 milionë euro, pjesë e nismave për të forcuar pozicionin e Greqisë në sektorin teknologjik evropian.

Foto: material shtypi nga ngjarja