Холандија и Франција го префрлија златото од САД, други земји размислуваат

На 31 октомври 2026, неколку европски централни банки ги презедоа првите конкретни чекори да ги преместат своите златни резерви од САД, наведувајќи и геополитички загрижености и практична потреба златото да им биде поблиску.

Холандската централна банка ја префрли околу 86 тони злато од Њујорк во Лондон и како причина наведе „геополитичката нестабилност“, додавајќи дека распоредувањето на златото во различни јурисдикции ќе ја подобри нејзината „подготвеност за кризни ситуации“. Франција го повлече целото преостанато злато од Федералните резерви на Њујорк помеѓу јули 2025 и јануари 2026 година; гувернерот на Банката на Франција, Франсоа Вилроа де Гало, тогаш изјави дека потегот не бил политички мотивиран.

Блискоста и ликвидноста како практични причини

Аналитичарите велат дека зад ваквите потези се кријат и стравови за пристапот, не само ризикот од „директно запленување“. Себастиен Тилет од Оксфорд Економикс вели дека директно запленување на средствата е „исклучително мал ризик“, но дека „пореална загриженост е дека средствата што се чуваат во друга јурисдикција би можеле привремено да станат недостапни во екстремно сценарио со санкции, правни или геополитички ограничувања."

Кришнан Гопаул од Светскиот совет за злато појасни дека централните банки воопшто купуваат повеќе злато по крахот од 2008 година и дека сега посебно внимателно следат каде и како се складираат резервите. „Во текот на изминатите две децении постојано постоеја прашања и загриженост околу глобалниот финансиски систем и состојбата на геополитиката во една или друга форма", рече тој, објаснувајќи и дека поради ова златото доби поголемо значење како сигурно прибежиште.

Дел од логиката е и оперативна: златото поставено во трговски центар со голема ликвидност може брзо да се искористи во криза. Гопаул посочи дека токму затоа холандското злато отиде во Банката на Англија, бидејќи Лондон е „еден од најликвидните трговски центри на пазарот на злато“. Банката на Англија се проценува дека поседува околу 400.000 златни прачки во вкупна вредност од приближно 270 милијарди долари (232 милијарди евра).

Политичката реторика и пазарните загрижености само го засилија процесот. Минатата недела челникот на норвешкиот државен инвестициски фонд — вреден околу 2,3 трилиони долари — изјави дека фондот треба значително да ја намали изложеноста на американски државни обврзници. Во меѓувреме, повиците во Германија и Италија за враќање на дополнителни резерви произлегуваат од непостојаноста на американската политика, иако Бундесбанк, која врати околу 300 тони злато од САД во периодот 2013–2017, сè уште чува повеќе од 1.000 тони во САД и во соопштение порача: "Немаме никакви сомнежи дека Федералните резерви на Њујорк се доверлив и сигурен партнер за чување на нашите златни резерви."

Фото: прес-материјал од настанот