Хрватска најавува ново кривично дело — екоцид, за најтешките случаи ќе се лежи до 40 години затвор

Хрватскиот министер за правда и администрација Дамир Хабијан најави дека ќе се внесе ново кривично дело во Кривичниот законик — екоцид, дефинирано како тешко кривично дело против животната средина, и најави строги казни и зголемени парични казни за правни лица.

Предлог и рокови

Хабијан рече дека измените се дел од поширок процес на усогласување со европската Директива за заштита на животната средина и дека не се поврзани со скандалот со опасен отпад кај Госпиќ. Работната група за изработка на измените е формирана на 29 мај, а предлогот што го воведува екоцидот во моментов е во фаза на јавна консултација.

„Ова е нешто што во моментов не постои во хрватското кривично право“, рече тој, нагласувајќи дека со воведувањето ќе се создаде нова категорија за најтешките случаи против животната средина.

Според предложените измени, екоцидот би бил казнив со минимална затворска казна од 10 години; максималната казна би можела да биде доживотен затвор, или 40 години. „Во овој случај, или во овој конкретен пример, може да се изрече доживотна казна затвор. Значи, од најмалку 10 години до доживотен затвор за вакви кривични дела“, рече тој.

Хабијан посочи дека таквото кривично дело нема да застарува: „Зошто е тоа важно? Бидејќи кај ваквите кривични дела, кога имаме кривични дела против животната средина, т.е. загадување на почвата или водата, последиците од таквото кривично дело можат да бидат видливи по неколку децении. И затоа е важно таквото кривично дело да не застари“, рече тој.

Покрај затворските казни, министерот најави и зголемување на паричните казни за правни лица. Досега паричните казни за компании осудени за вакви дела можат да достигнат до 20 милиони евра, или до 25 милиони евра доколку станува збор за злосторничко здружение; предлогот предвидува зголемување на горната граница до 50 милиони евра. „Со измена на Законот за одговорност на правните лица за кривични дела, ќе пропишеме оваа казна да се зголеми, така што ќе изнесува 50 милиони евра“, рече Хабијан.

Објавувањата доаѓаат додека хрватскиот парламент одржа вонредна седница за справување со опасниот отпад кај Госпиќ. Пред седницата, Комисијата за заштита на животната средина и природата разгледа предлози кои владата би ја обврзале веднаш да започне со трајна санација на депонијата за опасен отпад во Госпиќ, да обезбеди постојано следење на загадувањето на подземните води и животната средина и да поднесе извештај за преземените мерки и резултатите до Парламентот во рок од 15 дена, а потоа да доставува извештаи на секои 30 дена.

Во предлозите се бара Владата да прифати средби со претставници на граѓаните и граѓанските иницијативи во рок од три дена и да ја информира јавноста континуирано. Исто така, се предлага Државниот инспекторат веднаш да започне со надзор на сите депонии за кои постои основано сомнение дека содржат опасен или нелегално отстранет отпад и да ги пријави резултатите до Парламентот во рок од три месеци. Опозицијата побара гласање недоверба на премиерот поради случајот со отпадот кај Госпиќ.

Фото: Wikimedia Commons / Donald Trung / CC BY-SA 4.0