Kroacia propozon ekocid si vepër penale — dënime deri në 40 vjet burg

Ministri kroat i drejtësisë e administratës, Damir Habijan, njoftoi se Kroacia do të propozojë shtimin e një vepre të re penale në Kodin Penal – "ekocid", një vepër e rëndë kundër mjedisit, dhe se parashikohen dënime të rënda dhe gjoba të rritura për personat juridikë.

Propozimi dhe afatet

Habijan deklaroi se ndryshimet bëhen si pjesë e një procesi më të gjerë për harmonizim me Direktivën evropiane për mbrojtjen e mjedisit dhe se nuk lidhen me skandalin e mbetjeve të rrezikshme pranë Gospić. Grupi punues për përgatitjen e ndryshimeve u formua më 29 maj, dhe propozimi që e shton ekocidin aktualisht është në fazën e konsultimit publik.

"Kjo është diçka që për momentin nuk ekziston në të drejtën penale kroate," tha ai, duke theksuar se me këtë do të krijohet një kategorizim për krimet më të rënda ndaj mjedisit.

Sipas propozimit, ekocidi do të dënohej me një dënim minimal me burg prej 10 vjetësh; dënimi maksimal mund të jetë burg i përjetshëm, ose 40 vjet. "Në këtë rast, ose në këtë shembull të veçantë, mund të shqiptohet dënim me burg të përjetshëm. Pra, nga të paktën 10 vjet deri në burg të përjetshëm për vepra të tilla," tha ai.

Habijan pohoi gjithashtu se kjo vepër penale nuk do të përfshihet nga afati i parashkrimit: "Pse është e rëndësishme kjo? Sepse me këto vepra penale, kur kemi krime kundër mjedisit, dmth ndotje të tokës ose ujit, pasojat e një të tillë mund të bëhen të dukshme pas disa dekadash. Dhe për këtë arsye është e rëndësishme që një vepër e tillë të mos kalojë afatin e ndjekjes," tha ai.

Përveç dënimeve me burg, ministri propozoi rritjen e gjobave për personat juridikë. Aktualisht gjobat për kompani të dënuara për këto vepra arrijnë deri në 20 milionë euro, ose deri në 25 milionë euro nëse bëhet fjalë për një organizatë kriminale; projekti parashikon ngritjen e këtij kufiri deri në 50 milionë euro. "Me ndryshimin e Ligjit për përgjegjësinë e personave juridikë për vepra penale, do të përcaktojmë që kjo dënim të rritet në mënyrë që të arrijë në 50 milionë euro," tha Habijan.

Këto njoftime erdhën ndërkohë që Parlamenti i Kroacisë mbajti një seancë të jashtëzakonshme për çështjen e mbetjeve të rrezikshme pranë Gospić. Para seancës, Komisioni për Mbrojtjen e Mjedisit dhe Natyrës shqyrtoi rekomandime që detyrojnë qeverinë të nisë urgjentisht sanimin e depozitës së mbetjeve të rrezikshme në Gospić, të sigurojë monitorim të vazhdueshëm të ujërave nëntokësore dhe mjedisit, dhe të paraqesë raport për masat dhe rezultatet në Parlament brenda 15 ditësh, e më pas çdo 30 ditë.

Propozimet e komisionit kërkojnë gjithashtu që qeveria të takohet me përfaqësues të banorëve dhe iniciativave qytetare brenda tri ditëve dhe të informojë vazhdimisht publikun. Inspektorati Shtetëror duhet të nisë menjëherë kontrollin e të gjitha deponive për të cilat ekziston dyshim i arsyeshëm se përmbajnë mbetje të rrezikshme ose të hedhura në mënyrë të paligjshme dhe të raportojë rezultatet në Parlament brenda tre muajve. Opozita kërkon votë mosbesimi ndaj kryeministrit për shkak të skandalit me mbetjet pranë Gospić.

Foto: Wikimedia Commons / Donald Trung / CC BY-SA 4.0