Janez Janša: BE duhet të përmbushë premtimet ndaj vendeve kandidate për zgjerim

Kryeministri i Sllovenisë, Janez Janša, tha se Bashkimi Evropian duhet t'i përmbushë angazhimet ndaj vendeve kandidate dhe e përshkroi zgjerimin drejt Ballkanit Perëndimor dhe fqinjësisë lindore si një vendim strategjik për të ardhmen e Evropës.

Gjatë hapjes së Forumit Strategjik të Bledit të 21-të, Janša theksoi se zgjerimi "nuk është një favor për vendet kandidate. Është një vendim strategjik për të ardhmen dhe formën e ardhshme të kontinentit tonë" dhe paralajmëroi që, ndërsa kandidatët duhet t'i përmbushin kushtet, edhe BE duhet të mbajë fjalën e dhënë.

Për rreziqet e pasivitetit ai tha qartë: "Nëse Bashkimi Evropian nuk zgjeron, dikush tjetër do ta bëjë, për dëm tonin", – u shpreh Janša, duke vendosur zgjerimin në një kontekst gjeopolitik më të gjerë.

Katër sfida strategjike

Janša përmendi katër sfida kyçe që, sipas tij, do ta përcaktojnë rolin e Evropës: siguria, rezistenca, demografia dhe kredibiliteti. Për sigurinë ai e mull tërheq vëmendjen te Ukraina si një paralajmërim kundër ndryshimit të kufijve me forcë.

"Ukraina është një paralajmërim për ne që gjithçka është në lojë. Ukrainasit po mbrojnë jo vetëm territorin e tyre, por edhe parimin që kufijtë nuk mund të ndryshohen me forcë dhe se popujt kanë të drejtë të zgjedhin të ardhmen e tyre", tha Janša. Ai shtoi se një paqe e drejtë duhet të ruajë sovranitetin dhe të ardhmen evropiane të Ukrainës dhe paralajmëroi se shpërblimi i agresionit do të krijonte një precedent të rrezikshëm.

Janša kërkoi gjithashtu reduktimin e varësive strategjike — në energji, minerale kritike, gjysmëpërçues dhe zinxhirë furnizimi — dhe nxitjen e ndërtimit të partneriteteve të besueshme, diversifikimin e furnizimit dhe forcimin e kapaciteteve strategjike. Ai vuri në dukje se varësia evropiane nga Rusia para luftës tregoi se efikasiteti pa rezistencë mund të shndërrohet në dobësi që të tjerët mund ta shfrytëzojnë.

Për demografinë, ai theksoi se normat e ulëta të lindjeve dhe plakja tregojnë nëse të rinjtë kanë besim në të ardhmen dhe nëse mund të përballojnë shtëpi dhe karrierë. "Demografia nuk është vetëm çështje shifrash. Ajo tregon nëse të rinjtë kanë besim në të ardhmen, nëse mund të përballojnë një shtëpi, të ndërtojnë një karrierë, të krijojnë marrëdhënie dhe të formojnë familje", tha ai, duke mbrojtur kufij të sigurt dhe migracion të ligjshëm, selektiv, të përshtatur me nevojat ekonomike.

Në fund, për kredibilitetin Janša tha se ndikimi rritet përmes ndërtimit të aleancave dhe përmbushjes së premtimeve. "Rritim ndikimin tonë duke ndërtuar aleanca, si partnerë të besueshëm dhe duke përmbushur premtimet që u dhamë. E njëjta gjë vlen edhe për Evropën", tha Janša, duke përfunduar se aftësia për të formësuar ndryshimet ndërtohet gradualisht, por momenti për tu vepruar mund të vijë papritur.

Foto: material shtypi nga ngjarja