„Како да убиете повеќе Руси?“ — прашање од Белград што предизвика скандал

На заедничката прес-конференција во Белград на 8 август 2026 година, прашањето на германскиот дописник Михаел Мартенс кон украинскиот претседател Володимир Зеленски предизвика бурни реакции во Србија и пошироко. Мартенс го праша Зеленски: „што можат Европејците да направат за да му помогнат да убие повеќе Руси, односно руски војници“, фраза која го одбележа настапот на двата претседатели во Палатата Србија.

Провокација, реакции и закани

Прашањето беше поставено откако Мартенс — единствениот новинар кој не беше ниту српски ниту украински — беше повикан од советничката за медиуми на претседателот. Пред почетокот на пресот им беше соопштено дека ќе може да постават прашање само по еден украински и еден српски новинар.

Во јавноста следуваше брза реакција: воодушевување кај некои кои го оценија како потребна провокација, но и силни критики, повици за протерување од земјата и смртни закани. Критичарите рекоа дека формулацијата ја преминува етичката граница; поддржувачите, пак, тврдеа дека јавното поставување на тешкото прашање го открива суровиот карактер на војната.

Новинарот Веран Матиќ оцени дека прашањето содржи став — право кое го имаат новинарите — но дека тој лично не би го формулирал така по етички причини. Матиќ додаде дека, откако Мартенс не е типичен репортер од прес-конференции, неговото присуство и начин на поставување укажуваат на претходна подготовка и намера да се истакне.

Мартенс одговори на X на обвинувањата од руски медиум кои ја прогласија формулацијата за „скандалозна": „Не, драги пријатели од Спутник, не е ‘скандалозно’ да го прашате украинскиот претседател како Европа може да ѝ помогне на Украина да убие повеќе Руси. Тоа е она што е потребно. Она што е скандалозно е војната што вашиот спонзор Путин ја започна против Украина“, напиша тој. Иако добиваше закани, Мартенс напиша и дека таа вечер ќе оди во кафеана и ја наведе локацијата.

Во салата двата претседатели исто така реагираа. Вучиќ рече: „Ние денес не разговаравме за воена соработка. Што ќе биде кога ќе заврши војната, тоа е друга работа. А што се однесува до убивањето, се надевам дека убивањето ќе престане.“ Зеленски, пак, одговарајќи на суштината на прашањето, побара посилна европска помош и повеќе пари за Украина: „Кога станува збор за тоа што ни е потребно од Европа, верувам дека ни е потребна поголема поддршка, со сета почит кон сите. Ни требаат повеќе финансии за да продолжиме да се бориме. Тие пари да ги распределуваме низ Украина, затоа што Украина е таа што се бори. Така што, мораме да се бориме за секоја паричка, секој ден“, рече тој.

Фото: EPA/ANDREJ CUKIC