Si po e ndryshon moti ekstrem bujqësinë gjermane

Nxehtësitë ekstreme, thatësirat e zgjatura dhe reshjet e shumta të papritura po detyrojnë fermerët gjermanë të rishikojnë se çfarë mbjellin dhe si e menaxhojnë tokën: nga përzgjedhja e varieteteve dhe provat me kultura të reja, deri te masa teknike si rrjetat e hijes dhe foliet fotovoltaike mbi vreshta.

Fermerët ndryshojnë taktikat në fusha dhe frutikultura

Valë e nxehtësisë nga fundi i qershorit erdhi në një moment të ndjeshëm për shumë bimë — ndërsa pjesë të thekrës ishin gati për korrje, kultivimet e tjera ndodheshin në faza kritike dhe u dëmtuan nga thatësira. “This year again is difficult for agricultural holdings,” tha Horst Geman i Dhomës së Bujqësisë së Renanisë Veriore‑Vestfalisë.

Misri ka pësuar veçanërisht kur temperaturat ekstreme përkonin me çeljen e tufës së kullimit. “We are already seeing in places that maize does not form ears. That practically means a complete crop failure,” paralajmëroi Geman. Drithërat janë pjekur parakohshëm në shumë vende; në disa zona thekra u korr disa javë më herët se zakonisht.

Në nivel evropian, Coceral vlerëson se vlera e korrjeve të drithërave u ul për më shumë se dy miliardë euro, dhe ka korrigjuar pritshmëritë për prodhimin e drithërave në BE dhe Mbretërinë e Bashkuar me rreth nëntë milionë tonë — një rënie prej afërsisht tre përqind. Një analizë londineze nga Energy and Climate Intelligence Unit parashikoi një rënie edhe më të madhe, rreth pesë përqind.

Fermerët po aplikojnë strategji për shpërndarjen e rrezikut: shumë mbjellin varietete të ndryshme me periudha të ndryshme pjekjeje, që një valë e nxehtësisë të mos shkatërrojë tërë prodhimin. “You never know when an extreme heatwave will hit,” shpjegoi Geman. Thekra ka përparësi sepse pjeket më herët se gruri dhe shpesh arrin të formojë kokrrat para thatësirave më të ashpra verore.

Frutikultura përballet me një rrezik tjetër: ngricat e vona të pranverës. Për shkak të dimrave më të butë, farat e lules dalin më herët dhe mund të dëmtohen nga ngricat edhe më vonë në pranverë. Shumë pemtarë përdorin sisteme anti‑ngrica me ujitje që spërkasin ujë mbi lule dhe krijojnë një shtresë akulli mbrojtëse. “Inside the ice a little heat is retained so temperatures do not fall as low as without anti‑frost protection,” tha Geman. Të njëjtat sisteme mund të përdoren edhe për ujitje gjatë periudhave të thatësisë.

Zgjidhjet teknike po shumohen: rrjetat kundër bubullimës po përdoren edhe si hije për të parandaluar djegien e frutave nga dielli, dhe foliet fotovoltaike gjysmë‑transparentë testohen në vreshta për të zhvilluar energji dhe për të zbutur dritën e tepërt, duke lënë përsëri dritë të mjaftueshme për rritje. Megjithatë, ujitja nuk është gjithmonë e rentueshme — perimet, patatet dhe frutat mund të justifikojnë investimin, por për drithërat dhe misrin shpesh investimi nuk paguan. “The costs are simply too high,” theksoi ai.

Rol kyç luan përzgjedhja e bimëve: në disa pjesë të Renanisë Veriore‑Vestfalisë po përdoret material gjenetik nga zonat më të ngrohta të Evropës. “For wheat we already use a lot of genetic material from France,” vuri në dukje Geman. Tek Instituti shtetëror Julius Kühn shkencëtarët punojnë për varietete gruri me sisteme rrënjësore që reagojnë dinamikisht ndaj thatësirës — rrënja të thellohet vetëm kur shtresa sipërfaqësore e tokës mbetet e thatë.

Megjithë vështirësitë, Gjermania mbetet një nga rajonet më produktive për drithëra në botë: në tokat e mira të zonës së Rheinit korrjet arrijnë rreth dhjetë tonë grurë për hektar dhe në periudha të favorshme ndonjëherë edhe njëmbëdhjetë deri dymbëdhjetë tonë; krahasimisht, statistikat e U.S. Department of Agriculture tregojnë rreth vetëm tre deri 3.5 tonë për hektar në SHBA, tha Geman. Por shpejtësia e ndryshimeve është e dukshme — vitet e thatësirave 2018 dhe 2019 dhe valët e fundit të nxehtësisë përputhen me një trend më të gjerë që “can certainly be linked to climate change,” përfundoi ai.

Foto: material shtypi nga ngjarja