Kina hap bazën e parë ajrore jashtë kufijve në Laos

Kina hapi një qendër të përbashkët stërvitjeje dhe mbështetje ajrore në bazën Ban Keun, veriu i Vientianës, në një hap që analistët e konsiderojnë nisje të zgjerimit të pranisë ushtarake kineze jashtë kufijve të saj.

Të dy qeveritë komuniste përshkruan vendndodhjen si të destinuar ekskluzivisht për stërvitjen e pilotëve të Forcave Ajrore të Laosit. Ministria kineze e Mbrojtjes deklaroi se vendi do të përdoret për nevoja operative të rregullta të të dy palëve dhe nuk është e drejtuar kundër ndonjë shteti të tretë.

Ndikimet rajonale dhe shqetësimet e ekspertëve

Analistët theksojnë se ky zhvillim vjen ndërsa Pekini synon të forcojë influencën në Indo-Paqësor, duke konkurruar me Uashingtonin dhe aleatët e tij për rrugët detare kryesore dhe burimet nënujore. Nën udhëheqjen e Xi Jinping, Kina ka përshpejtuar modernizimin e ushtrisë dhe ka rritur presionin ndaj Tajvanit.

Joshua Kurlantzick, ekspert për Azinë Juglindore në Council on Foreign Relations, e përshkroi vendin si “the first air base China has outside its territory” dhe tha se Pekini me gjasë do të shtojë objekte të ngjashme ndërsa teston mënyrën e operimit të një baze ajrore jashtë vendit. Hulumtuesi i sigurisë Colin Koh vuri në dukje se, si kreditori më i madh i Laosit, Kina përdor diplomacinë e mbrojtjes për të zgjatur praninë e saj dhe se stërvitja e pilotëve vendas do të kërkojë dërgimin e pajisjeve ushtarake kineze.

Prania ushtarake e Kinës jashtë vendit mbetet ende shumë më e vogël në krahasim me Shtetet e Bashkuara, të cilat kanë disa qindra baza në mbarë botën. Të dhënat e SIPRI tregojnë se Kina shpenzon rreth një të tretën e buxhetit ushtarak të SHBA. Pekini hapi bazën e tij të parë jashtë në 2017 në Djibouti, pranë Detit të Kuq dhe Gjirit të Adenit; ajo vendndodhje më vonë u zgjerua me një qendër inteligjence për sinjalet.

Përveç kësaj, Kina ka financuar përmirësimin e bazës detare Ream në Kamboxhia dhe vitin e kaluar hapi me autoritetet kamboxhiane një qendër të përbashkët logjistike dhe stërvitjeje — një lëvizje që Uashingtoni e pati vlerësuar si një pozicion strategjik pranë Detit të Kinës Jugore. As Pekini, as Vientiana nuk kanë bërë publike detaje për pajisjet apo numrin e personelit në objektin e ri në Laos. Situatën e ndjekin me kujdes Shtetet e Bashkuara dhe fqinjët rajonalë si Vietnami dhe Tajlanda. Pentagoni vlerësoi vitin e kaluar se Kina kishte konsideruar hapjen e objekteve ushtarake në rreth njëzet vende, megjithëse Laos nuk ishte përmendur atëherë.

Foto: Maksar)