Komisioni: shitëse në Granap i tha fëmijës me autizëm “Pse vjedh?”, fëmija mori diagnozën F43.0
Komisioni gjeti se përballja publike prej shitëses e traumatizoi fëmijën; qendra shtetërore rekomandoi mbështetje psikologjike.

Komisioni për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi ka konstatuar se një shitëse në marketin Granap ka ushtruar veprim të shqetësueshëm ndaj një të mituri me çrregullim nga spektri i autizmit, pasi e ka përballur fëmijën që kishte hyrë me një lëng të blerë më parë dhe e ka akuzuar për vjedhje.
Sipas ankesës së nënës, ngjarja ndodhi disa minuta para orës 8:00 pranë shkollës. Ajo thotë se shitësja iu drejtua fëmijës me zë të lartë: „Pse vjedh?“, ndërsa djali, për shkak të vështirësive të komunikimit, nuk arriti të shpjegonte. Djali kishte dridhje, një krizë dhe është parë nga një psikiatër; nuk ka fjetur atë natë dhe më pas refuzonte të shkonte në shkollë.
Ankesa thekson se i mituri është i diagnostikuar me një profil të funksionimit të lartë në spektrin e autizmit. Nënë e fëmijës tregon se shitësja, e cila e njihte fëmijën me emër, në prani të klientëve i tha: „Pse vjedh? Lëre lëngun!" Fëmija u tregua i shqetësuar dhe i rezistonte rikthimit në market.
Dokumentacioni mjekësor dhe përgjigjet
Komisioni i kërkoi shitëses sqarim sipas nenit 27, paragrafi 4 të Ligjit për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi. Përmes avokatit, shitësja e kundërshtoi pretendimin dhe tha se fëmija ishte i trazuar sepse nuk po e gjente portofolin; ajo pretendoi se përpiqej ta qetësonte dhe ta ndihmonte pa përdorur fjalë fyese apo diskriminuese. Ajo paraqiti dy deklarata të shkruara nga persona të pranishëm që konfirmojnë se fëmija po kërkonte portofolin dhe se shitësja u përpoq ta qetësonte.
Komisioni shqyrtoi gjithashtu dokumentacionin dhe një vlerësim profesional nga Qendra Neuro‑zhvillimore „In My World“, përgatitur një ditë pas ngjarjes. Raporti vë në dukje ankth të theksuar, shqetësim emocional dhe ndryshime në funksionimin e përditshëm; në planin sjellës është vërejtur tërheqje dhe refuzim i pjesëmarrjes në shkollë. Në përfundim është përmendur diagnoza F43.0 – reagim akut ndaj stresit, dhe është rekomanduar këshillim psikologjik dhe vazhdimësi e mbështetjes terapeutike.
Duke vlerësuar të gjitha materialet, Komisioni arriti në përfundimin se nuk mund të zbatohet vetëm standardi i përgjithshëm i komunikimit të zakonshëm me konsumatorët kur personi i prekur është një fëmijë me aftësi të kufizuara. Duhet marrë parasysh mosha e fëmijës, aftësitë e tij për të kuptuar dhe shpjeguar situatën dhe mënyra se si sjellja e të rriturit mund të ndikojë në dinjitetin e tij.
Komisioni rekomandoi që shitësja në të ardhmen të heqë dorë nga çdo sjellje ngacmuese, poshtëruese ose fyese ndaj personave me aftësi të kufizuara, veçanërisht ndaj fëmijëve. Policia, që veproi pas denoncimit, bisedoi me shitësen dhe i dha një paralajmërim verbal, i cili është shënuar në një shënim zyrtar.
Foto: SDK.MK)


