Луковден: празникот на Свети Лука и народните обичаи

На 31 октомври православните верници го одбележуваат празникот посветен на Свети апостол и евангелист Лука, кој во народот е познат како Луковден. Свети Лука се смета за заштитник на лекарите, болните, живописците и сите оние што им помагаат на луѓето, а во многу семејства овој ден се слави како домашна слава.

Роден во Антиохија, сопровождател на Павле и авторство во Новиот завет

Според преданијата, Свети Лука е роден во Антиохија и најчесто се вбројува меѓу седумдесеттемина апостоли испратени да го ширaт христијанството; бил близок соработник на апостол Павле. Му се припишува авторството на Евангелието според Лука и на Делата на светите апостоли, кои го истакнуваат милосрдниот и социјално чувствителниот лик на христијанското послание.

Покрај тоа што бил лекар, црковното предание го почитува и како првиот иконописец: му се припишува дека ја насликал Пресвета Богородица со малиот Исус и ликовите на апостолите, што ја поврзува неговата личност со духовната и уметничката традиција.

Во народната вера, на Луковден се внимува да не се започнуваат расправии: денот треба да се помине во мир, трпение и простување. Поради благиот лик на светителот, старите предупредувале да не се поминува празникот во лутина, навреди или семејни несогласувања.

Во некои краишта Луковден го нарекувале и „лесен празник“, особено почитуван од жените, а со него биле поврзани и земјоделски обичаи — според народните преданија, во овој период селаните почнувале со садење на раните сорти лук, што е и изворот на народното име на празникот.

Бидејќи празникот доаѓа во есен, луѓето традиционално го набљудувале времето на Луковден за да предвидат каква ќе биде зимата и да ги завршат подготвките. Црквата потсетува дека суштината на празнувањето е во духовните вредности — милосрдието, смирението и помошта кон ближниот.

Фото: прес-материјал од настанот