Rubini maqedonas do të marrë certifikatë për origjinë dhe autencitet

"Rubini maqedonas" do të fitojë një sistem kombëtar të certifikimit dhe monitorimit që e mbron origjinën dhe autencitetin e gurit, njoftoi më 21 shtator 2026 Ministrja e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale, Sanja Bozhinovska. Përfshihen certifikatë origjine dhe autenciteti dhe një kod QR që blerësit do ta skanojnë për të verifikuar të dhënat dhe prejardhjen.

"Rubini maqedonas është pjesë e trashëgimisë sonë natyrore, ka prejardhjen e vet, vetitë specifike dhe historinë e vet. Detyra jonë është ta kthejmë atë vlerë natyrore në një produkt të njohur dhe të mbrojtur maqedonas, të mbështetur nga rregulla të qarta, cilësi e verifikuar dhe besim," deklaroi Bozhinovska.

Emri "rubin maqedonas" do të mund të përdoret vetëm për produkte që i plotësojnë të gjitha kriteret ligjore dhe profesionale: prejardhje e vërtetuar e materialit, dokumentacion i plotë, kontroll profesional dhe përmbushje e kushteve të përcaktuara në elaboratin teknik, rregulloren zbatuese dhe kornizën ligjore.

"Nuk po flasim më për një ide apo nismë, por po ndërtojmë mekanizmin institucional të mbrojtjes që do të zbatohen në praktikë. Duhet të përcaktohet me saktësi se çfarë mund të etiketohet dhe të shitet si rubin maqedonas," shtoi ministrja.

Hapat ligjorë dhe faza e zbatimit

Procesi filloi në vitin 2025, kur Ministria në koordinim me Institutin Gjeologjik përgatiti një elaborat teknik që përcaktoi prejardhjen, karakteristikat specifike dhe pronat e rëndësishme të gurit. Në bazë të atij dosjeje, në maj 2026 u dorëzua një kërkesë te Zyra Shtetërore për Pronësi Industriale, e cila më 17 qershor 2026 mori vendim për të njohur emrin gjeografik "rubin maqedonas" si të mbrojtur me ligj.

Paralelisht po punohet për afirmim ndërkombëtar: është inicuar procesi që Maqedonia e Veriut të i bashkohet Aktit të Gjenevës të Marrëveshjes së Lisbonës, çka do të mundësonte regjistrimin dhe mbrojtjen ndërkombëtare të shenjës gjeografike; Zyra Shtetërore për Pronësi Industriale e ka dërguar iniciativën te Qeveria dhe pas miratimit do të vijojnë procedurat e mëtejshme për ratifikim.

Parashikohet të krijohet një regjistër publik i personave fizikë dhe juridikë të përfshirë në nxjerrje, përpunim, tregti dhe shitje të rubinit maqedonas sipas kushteve ligjore, si dhe mekanizma ndjekshmërie nga vendi i prejardhjes deri tek etiketimi dhe shitja. Kodi i parë QR për verifikimin e autencitetit dhe të prejardhjes pritet të jetë gati deri në fund të tetorit 2026.

Foto: material shtypi nga ngjarja