Макрон и Штајнмајер завршија државна посета без јасна заедничка визија за Европа

Дводневната државна посета на Франк‑Валтер Штајнмајер во Париз (9–10 октомври 2026) беше полна со симболика и престижни настани, но заврши без јасен заеднички план за иднината на Европа и француско‑германските односи. Во програмата имаше воени почести, посети на претпријатија и инсталации поврзани со вселенската индустрија, но малку конкретни решенија.

Воена свеченост и улични напнатости

Посебниот гест на домаќинот — воените почести за германскиот претседател под Триумфалната капија и изведбата на германската химна во центарот на Париз — го означи демонстративниот тон на посетата. Во исто време, штрајковите на учениците и други протести затворија делови од градот, а централните булевари беа временски ограничени одобрени за сообраќај поради безбедносните мерки.

Заедничката прес‑појава во Елисејската палата не дозволи новинарски прашања, што ја намали можноста двата лидери да ги објаснат јавните разлики пред медиумите и да ги претворат симболичните гестови во конкретни политики.

Посетата се одвиваше во политички несигурен контекст: во Германија Алтернатива за Германија (АфД) е на прво место во националните анкети, додека во Франција за наследник на Емануел Макрон можат да се споменат или левичарот Жан‑Лик Меланшон или Марин Ле Пен. Макрон во Париз предупреди дека интернет‑платформите и дезинформациите „го забрзуваат сомнежот во демократијата“.

Политикологот Јакоб Рос оценува дека и двајцата лидери имале недостаток на „вистинска програма за Германија, Франција и Европа“. Според него, политичките екипи од двете страни често користат рецепти од дваесеттиот век за да одговорат на проблемите од XXI век и последните кризи од 2022 година ги натерале главно да реагираат, а не да иницираат.

На поле на одбраната се појавија јасни разлики. По јуни‑заплетот околу неуспехот на заедничкиот проект за борбен авион FCAS, фокусот се пресели на проектот за борбен тенк МГЦС. Повеќе јавни изјави создадоа забуни: началникот на Генералштабот на француската армија првично рече дека Германија се повлекла од тенковскиот проект, а подоцна појасни дека бил неточно изразен.

Германскиот министер за одбрана Борис Писториус одговори решително: „Проектот МГЦС не е завршен, не е мртов и никој не го прекинал. Напротив, тој е клучен проект на француско‑германската соработка во областа на копнените системи“, нагласи тој, додавајќи дека проектот се однесува на дигитална обработка на информации во борбени услови и на беспилотни и автоматизирани системи.

Посетите на компании како ArianeGroup и на стартапи од вселенската индустрија кај Бордо покажаа дека двата државници сакаат поголема соработка во стратешките технологии. Макрон одамна зборува за „европска димензија“ на француското нуклеарно одвраќање и уште во 2020 година предложи „стратешки дијалог“ за улогата на неговите нуклеарни сили во европската безбедност — идеја што доби повторно внимание, особено при најавите за намален ангажман на САД во Европа.

И покрај гестовите на пријателство, посетата не остави многу знаци дека донела свеж импулс за заедничка француско‑германска агенда. Со оглед на тоа што и Макрон и Штајнмајер во 2027 година по околу десет години на функција ќе се повлечат, задачата наследниците да создадат заедничка визија заносеби станува итна.

Фото: прес-материјал од настанот