Ofensiva mediatike para zgjedhjeve në Serbi: presion ndaj redaksive të pavarura

Para zgjedhjeve parlamentare të 25 tetorit 2026, gazetarë dhe ekspertë paralajmërojnë se një ofensivë mediatike e koordinuar pro-qeveritare ka mbizotëruar terrenin e informimit në Serbi dhe ka rritur presionin mbi redaksitë profesionale.

Željko Bodrožić, kryetar i Shoqatës së Pavarur të Gazetarëve të Serbisë (NUNS), vlerëson: „Sipas të gjitha monitorimeve të mediave, mund të themi se kjo është një nga fushatat më drastike kur bëhet fjalë për shkeljen e rregullave elektorale në media." "Ne kemi një kontroll të jashtëzakonshëm të qeverisë mbi mediat dhe po shohim se si ato janë të sinkronizuara në atë propagandë. Risi është se tani edhe mediat e pakta profesionale janë gjetur nën sulmin e pronarëve të tyre, dhe ekzistojnë dyshime se kjo po bëhet në bashkëpunim me autoritetet në Serbi. Fatkeqësisht, ne tashmë jemi mësuar me kushte përgjithësisht të pabarabarta para zgjedhjeve, dhe sektori medial nga viti në vit bëhet gjithnjë e më i keq për gazetarinë dhe lirinë e shprehjes," thotë Bodrožić.

Sinjale të intensifikimit të kontrollit

Rade Veljanovski, autor i disa ligjeve mediatike dhe profesor i pensionuar i Shkencave Politike, paralajmëron se kjo fushatë është veçanërisht e fëlliqur. "Ne nuk kemi pasur fushata normale mediatike as më parë, por kjo ndoshta është më e ndyrë nga të gjitha", thotë ai. "Sidomos nënkuptoj sjelljen e mediave besnike ndaj regjimit, dhe në dy vitet e fundit u përshkallëzua numri i mediave që në mënyrë absolute mbështesin partinë qeverisëse dhe koalicionin e saj. Fjalët nuk zgjidhen më dhe tani bëhet fjalë për një fushatë krejtësisht vulgare. Ne përballemi me retorikë që nuk i përket as gjuhës së rrugës as asaj të kafenesë. Më e keqja është se një anomali e tillë ngadalë po normalizohet në shoqëri."

Bodrožić vëren se edhe ato media që më parë ofronin një qasje më të balancuar janë zhvendosur më pranë linjës pro-qeveritare. "Tek të gjitha mediat vërehet një zhvendosje drejt edhe më të keqes. Ata që ishin, të themi, krahun më të butë të makinerisë propagandistike tani kanë bërë një hap përpara. Këtu para së gjithash mendoj për Blic dhe Radio-televizionin e Serbisë (RTS), i cili tashmë devijon në mënyrë drastike nga ligji për shërbimin publik dhe nga kodet gazetareske", thotë ai.

Kjo fushatë përfshin edhe manovra komerciale për të disiplinuar transmetuesit kritikë: N1 dhe Nova S u përballën me blerje dhe ndryshime redaksionale; stafi i Nova S merrte afat 48 orësh për të vendosur nëse do të qëndrojnë pas emërimit të një kryeredaktori nga pronari i ri. Veljanovski thotë se synimi duket të jetë ruajtja e markave të mediave, por ndryshimi i politikave redaksionale në favor të qeverisë. "Autoritetet luftojnë që këto media të qëndrojnë ose të zhduken. Por të qëndrojnë siç qëndroi TV B92: i njëjti emër, por politikë krejtësisht redaksionale e ndryshme. Për ta është e rëndësishme që në skenën mediatike të mos ketë asnjë dritare normale për të parë gjendjen objektive të shoqërisë," paralajmëron Veljanovski.

Bodrožić thekson se këto taktika ndoshta i kanë dëmtuar edhe vetë autoritetet: "Kam përshtypjen se ato media të kapura në njëfarë mënyre i kanë lënduar edhe autoritetet, sepse njerëzit për shkak të tyre kërkuan alternativa. Makineria propagandistike që shpenzon mjete të mëdha pak a shumë nuk ka më efektin e nevojshëm për partinë qeverisëse që të mos ketë frikë para këtij 25 tetori," përfundon Bodrožić.

Foto: material shtypi nga ngjarja