Почетна
Политика

Мицкоски најави мерки за енергетска стабилност: јаглен од Косово и рестарт на ТЕЦ Неготино

Планот вклучува договор за 3 милиони тони јаглен, зголемување на пропусноста на граничниот премин и железнички транспорт за мазут.

·Политика
Мицкоски најави мерки за енергетска стабилност: јаглен од Косово и рестарт на ТЕЦ Неготино

Премиерот Христијан Мицкоски предупреди на тешка зима за Европа и за Северна Македонија на 20 ноември 2026 година и претстави мерки кои Владата ги подготвува за стабилно снабдување со електрична енергија и заштита на стандардот на граѓаните. Тој го даде говорот по состанокот во Берлин на Коалицијата на волните, организиран од германскиот канцелар Фридрих Мерц.

Во видеообраќање, Мицкоски рече: "Но, она што е важно, е дека ние работиме на тоа граѓаните оваа зима да ја поминат онака како што ги поминуваат сите зими кога имаме нормални услови, без разлика на предизвиците во светот. Иако, би рекол дека денес во светот се води тивка, трета светска војна, сепак успеваме да најдеме начин, да креираме стратегија со којашто ќе го олесниме стандардот на македонските граѓани".

Како ќе се зголеми домашното производство

Клучните мерки се насочени кон зголемување на производството во термоелектраните "Битола" и "Осломеј" преку довоз на јаглен од Косово и преку рестарт на ТЕЦ "Неготино". Како што најавија од Владата, целта е да нема зголемување на цената на електричната енергија во земјата, а доколку дојде до поскапување тоа да биде минимално и помало од пет проценти.

АД ЕСМ во август потпиша стратешки договор со државната косовска енергетска корпорација КЕК, кој предвидува сигурно и континуирано снабдување со околу 3 милиони тони висококвалитетен јаглен во следните 36 месеци. За спроведување на услугите за ископ, анализа на квалитет, утовар, транспорт и истовар беше распишан оглас за избор на економски оператор; финализирањето се очекува до крајот на ноември.

Директорот на АД ЕСМ, Лазо Узунчев, оцени дека договорот обезбедува фиксна цена од 24,4 евра по тон и дефинирани параметри за квалитет. "Загарантираните количини и договорната цена, ќе овозможат директна заштита на домашниот енергетски систем од недостиг на квалитетен јаглен за генерирање на електрична енергија во термоелектраните, но и заштита од чести и драстични осцилации на цените на енергенсите на меѓународните берзи. Дополнително, тоа ќе ѝ овозможи на компанијата огромни финансиски заштеди со набавка на јаглен по најповолна можно цена и со супериорни карактеристики во однос на сите досегашни набавки", изјави Узунчев.

Проценетите годишни потреби за набавка на јаглен за периодот 2027–2030 изнесуваат околу 1,4 милиони тони — од кои 600.000 тони за "Осломеј" и 800.000 тони за "Битола". Во овој момент пропусноста на граничниот премин Блаце дозволува до 120 камиони дневно или околу 3.000 тони јаглен дневно. За зголемување на капацитетот се планира адаптација на посебен премин во близина на ГП Блаце, кој претходно го користел КФОР, со што дневната пропусност би требало да се зголеми на повеќе од 200 камиони, плус околу 60 камиона што и натаму би поминувале преку Блаце — со цел да се постигнат над 6.000 тони дневно.

Со испораките од Косово, сопствен ископ и увоз на помали количества од Грција, се очекува стабилна работа на трите блока во "Битола" и производство во "Осломеј". Според процените, косовскиот јаглен може да донесе дополнителни околу 800 GWh годишно и приход од приближно 57 милиони евра, како и намалување на употребата на мазут.

Втор дел од планот е рестартот на ТЕЦ "Неготино". Мицкоски наведе дека производната цена од таа централа е во моментов двојно пониска од берзанската цена. За снабдување со мазут се планира железнички транспорт од пристаништето во Солун наместо камиони: се забрзува реконструкцијата на железничкиот крак со замена на дрвените прагови со бетонски за справување со товар над 10.000 тони. Осигурени се вагони‑цистерни и логистика, а операцијата ја организираат државните компании за да се избегнат транспорт со камиони и можноста за шпекулации. "Наш приоритет е заштита на стандардот, но ситуацијата е жестока, ситуацијата е алармантна. Но, до овој момент ние, со нашите механизми коишто ни стојат на располагање и со креативни решенија, успеваме да се спротивставиме на овој удар", изјави премиерот.

Фото: прес-материјал од настанот

Поврзани написи