Мицкоски од САД: антимон, дата-центри и енергетски инвестиции

Премиерот Христијан Мицкоски по работната посета на САД, која заврши на 21 септември 2026 година, најави продлабочување на стратешкото партнерство со Вашингтон и влечење американски инвестиции во неколку приоритетни сектори: антимон, дата-центри и енергетика.

Мицкоски изјави дека низ серијата средби со американски претставници — вклучително разговор во Њујорк со американскиот државен секретар Марко Рубио — се потврди важноста на континуираниот политички дијалог на високо ниво. „Овие разговори имаат особено значење и претставуваат потврда на важноста на стратешкото партнерство и на континуираниот политички дијалог со Соединетите Американски Држави“, порача тој.

Една од најзабележливите теми беше развојот на резервите на антимон кај Крстов Дол и Лука, во близина на Крива Паланка. Во интервју за Атлантскиот совет Мицкоски нагласи дека антимонот е критичен минерал со примена во одбранбената индустрија и дека земјата располага со значајни резерви. Тој рече дека првичните процени укажуваат дека резервите „би можеле да бидат поголеми од оние со кои располагаат водечките светски производители Русија и Кина.“

Во разговор со МИА, премиерот рече дека американската страна веќе обезбедила грант од пет милиони долари за поддршка на развојот на проектот, но дека тоа е само прв чекор во поширока соработка во секторите енергетика, инфраструктура и критични минерали.

Енергетика, интерконектори и можен гасовод

Мицкоски истакна и дека биле отворени разговори за можно американско финансирање во енергетскиот сектор. Средбите со американската Развојна финансиска корпорација (ДФЦ) опфатија разгледување на опции за финансирање на проектите Чебрен и Галиште и други инфраструктурни инвестиции. Тој оцени дека изградбата на нов гасовод што би го поврзал терминалот за течен природен гас во Александруполис со централна Европа преку Северна Македонија би го зголемила геостратешкиот значај на државата и би овозможила инвестиции во гасни централи и индустрија.

Во делот посветен на технологијата, премиерот нагласи дека привлекувањето современи дата-центри е клучен столб од економската стратегија на Владата. Тој спомена разговори со повеќе американски компании, меѓу кои и со компанијата „Рамбл“ на Крис Павловски, и оцени дека модерните системи за ладење и дизајн не мора да претставуваат закана за животната средина. „Тоа е процес кој е неповратен. Високата технологија е еден од трите столба на развојната стратегија на Владата, заедно со инфраструктурата и енергетиката“, рече Мицкоски.

Владините планови — вклучително стратешката инвестиција за експлоатација на рудата антимон во близина на селото Лука, соопштена на 7 април 2026 година, и намерата извезениот антимон да се преработува во топилница што би се градела во Оклахома — предизвикаа јавна дебата. Опозицијата СДСМ го доведе во прашање значењето на посетата и на најавениот грант, побара повеќе информации за економската оправданост и еколошките ризици и порача: „Ова не е дипломатија, ова е екскурзија. Ходникот не е кабинет. Грантот не е рудник."

Фото: прес-материјал од настанот