Ekonomia globale midis paralajmërimeve të FMN-së dhe optimizmit ekonomik

Takimet e vjeshtës të Bankës Botërore dhe Fondit Monetar Ndërkombëtar në Bangkok rikthyen një kontrast të njohur: ekonomistët dërguan paralajmërime, por optimizmi për rritjen globale mbetet, sidomos në disa pjesë të Azisë, pavarësisht rreziqeve të shumta.

FMN: qëndrueshmëri nën presion

Fondi Monetar Ndërkombëtar vlerëson se ekonomia globale ka treguar qëndrueshmëri, por paralajmëron se kjo mund të vihet seriozisht në provë pasi shumë rreziqe e rëndojnë rritjen. Para takimeve në Bangkok, FMN pak e rriti parashikimin për rritjen botërore, duke u bazuar në përballimin më të mirë se sa pritej të pasojave nga ndërprerjet e furnizimit, fuqinë e tregjeve të teknologjisë së lartë dhe valën e investimeve të lidhura me Inteligjencën Artificiale.

Kristalina Georgieva, Drejtuese Ekzekutive e FMN-së, përshkroi ndryshimet e fundit si një ndryshim prioritetesh: “It was inconceivable in Europe that one country could use military force to attack its neighbour — but it happened. It was inconceivable that states would use their natural resources as a lever to press for one thing, another or a third — but it happened. Therefore we must accept that the world, which valued only one thing: economic efficiency, without excesses, we relied on trade, we relied on each other, now is a world where security aspects must be taken into account.”

(Për t'u kujtuar: citatet janë përkthyer për të ruajtur kuptimin e origjinalit.)

Silvana Tenreyro, Drejtoreshë e Kërkimeve në FMN, theksoi se bum-i i lidhur me Inteligjencën Artificiale ka nxitur rritjen afatshkurtër, por ka edhe pika të fokusit të rrezikut: “The AI-related boom through investment and trade has been a key boost to global growth. But AI supply chains are tightly concentrated in a few countries, sectors and firms, creating potential bottlenecks. Moreover, market-value repricing and AI-related cyber threats may weigh on growth and add risks to financial stability.”

Ndërprerjet energjetike u zbutën pjesërisht duke ndryshuar rrugët e furnizimit jashtë Gjirit të Hormuzit, por vendet e detyruan të përdorin rezervat strategjike për të përballuar rritjen e çmimeve. Shumë nga këto rezerva janë zvogëluar tashmë, dhe nivelet e larta të borxhit dhe deficitit dëmtojnë kapacitetin e vendeve për të mbrojtur konsumatorët nga goditjet e ardhshme të çmimeve. FMN paralajmëron se çmimet e larta të naftës mund ta bëjnë inflacionin të qëndrueshëm: inflacioni global pritet të arrijë 4.7% këtë vit dhe të bjerë në 4.1% vitin e ardhshëm, pak më lart se parashikimi i mëparshëm.

Georgieva i bëri thirrje politikëbërësve për riparime urgjente fiskale dhe mbështetje të synuar për më të cenueshmit: “What is our strongest appeal to policymakers right now? Undertake urgent repair of the ‘fiscal house’ before the cracks spread. Now is the time to strengthen revenues, rationalize spending and improve public financial management. When energy and food prices rise, protect people, not prices. That means temporary and targeted support for the most vulnerable, while preserving price signals.” FMN po ashtu këshillon bankat qendrore të mos reagojnë tepër ndaj kërcimeve inflacioniste afatshkurtra, por të jenë të gatshme të veprojnë nëse presionet bëhen të thella.

Foto: material shtypi nga ngjarja