Над 72% од отпадните води во Македонија се испуштаат непречистени; дел од домаќинствата пијат непроверена вода

Во 2025 година дури 72,6 отсто од вкупното количество испуштени отпадни води во Македонија не било прочистено, а во меѓувреме во дел од населбите и натаму се користи вода која не е проверена биолошки или хемиски, покажуваат податоците од Статистика на животната средина за 2025 година на Државниот завод за статистика (ДЗС).

Според извештајот, од 2013 до 2022 година повеќе од 90 отсто од испитаните примероци на вода за пиење биле исправни од санитарно‑хигиенски аспект. Неисправни резултати по физичко‑хемиските анализи се движеле од 2,6 до 5,5 отсто, додека кај микробиолошките анализи уделот бил меѓу 0,9 и 3 отсто.

Каде се најголемите пропусти

Иако 91.4 % од вкупниот број индивидуални домаќинства се снабдуваат од јавен водовод, статистичарите предупредуваат дека тоа не ја отстранува состојбата дека дел од домаќинствата — особено во ретко населените рурални средини — користат непроверена вода. Во извештајот стои: "Иако податокот дека 91.4 % од вкупниот број индивидуални домаќинства се снабдуваат со вода за пиење од јавен водовод претставува статистички висок показател, фактот дека на почетокот на 21 век, во срцето на Европа, сè уште дел од домаќинствата пијат вода што не е проверена ниту биолошки ниту хемиски, претставува показател што треба да загрижува".

Проблеми има и во канализациската инфраструктура: 7,3 отсто од становите немаат одводна канализација, 13 отсто од домаќинствата користат септички јами, а 4,3 отсто од отпадните води се испуштаат без организиран систем за одведување. Голем дел од мрежата не е поврзан со пречистителни капацитети.

Само 27,4 отсто од отпадните води биле подложени на процес на пречистување во 2025 година. Министерството за животна средина во Стратешкиот план за периодот 2026–2028 најавува проекти за изградба и унапредување на канализациската инфраструктура, колекторски системи и атмосферска канализација, како и проширување на водоводно‑канализационите мрежи во рурални средини.

Во планот се наведени изградба на водоснабдителен систем во Теарце и водоводно‑канализациски мрежи во околината на Делчево, Тетово, Демир Хисар и Неготино. Министерството потсетува дека последната објавена Национална стратегија за заштита на животната средина е од 2018 година и важи до 2027 година.

Штабот за управување со кризи соопшти дека водата во Гостивар е безбедна за пиење. За спорот околу Рашче, Ѓорѓиевски вели: "Депонијата не е на територијата на Град Скопје".

Фото: МВР