Nagasaki shënon 81-vjetorin e bombardimit bërthamor nga SHBA
Komemorim në Parkun e Paqes me përfaqësues nga mbi 90 vende; kryetari Shiro Suzuki dënon rritjen e mbështetjes për armatim bërthamor.
Nagasaki shënoi të dielën 81-vjetorin e bombardimit bërthamor me një ceremoni në Parkun e Paqes, ku morën pjesë përfaqësues nga më shumë se 90 vende. Kryetari Shiro Suzuki përdori tubimin për të dënuar, sipas tij, rritjen e mbështetjes për armatimin bërthamor.
Komemorimi dhe konteksti historik
Sulmi bërthamor mbi Nagasaki, në të cilin u vranë 74,000 njerëz, ndodhi tri ditë pasi forcat amerikane hodhën bombën e parë bërthamore mbi Hiroshima. Të dy sulmet detyruan Japoninë të dorëzohej; vendi u dorëzua më 15 gusht 1945.
Bombardimet mbi Hiroshima dhe Nagasaki më 6 dhe 9 gusht 1945 u bazuan në vite pune shkencore në Evropë dhe Amerikën e Veriut që, sipas materialeve, nisën në 1939 dhe 1941, kur qeveria e SHBA-së nisi Projektin Manhattan për të zhvilluar bomba bërthamore.
Sipas përshkrimit të paraqitur në memorial, me urdhër të presidentit Truman bomba e parë bërthamore — një pajisje 15 kilotonëshe që përmbante 60 kilogramë uranium — u hodh mbi Hiroshima nga lartësia 9,400 metra dhe shpërtheu rreth 600 metra mbi tokë. Shpërthimi prodhoi një pulsim termik me temperatura deri në 5,000 gradë Celsius, një valë shpërthyese rreth 800 km/orë dhe zjarre që shkatërruan pothuajse gjithçka në brendësi të dymbëdhjetë kilometrave katrorë.
Viktimat e menjëhershme në Hiroshima vlerësohen ndërmjet 70,000 dhe 80,000 njerëz; vdekjet e mëvonshme nga ekspozimi ndaj rrezatimit e çuan shifrën në rreth 140,000. Reja e kërpudhave thuhet se arriti 15,250 metra dhe ishte e dukshme deri në 560 kilometra largësi.
Më 9 gusht, në orën 11:02, u hodh një bombë e dytë bërthamore mbi Nagasaki; ajo shpërtheu rreth 470 metra mbi qytet dhe ishte një pajisje plutoniumi. Shpërthimi vrau 74,000 persona. Në vitet që pasuan, të dy sulmet i morën më shumë se 200,000 jetë në total, dhe të mbijetuarit u përballën me dekada trauma fizike dhe psikologjike.
Memoriali gjithashtu përmend se Bashkimi Sovjetik testoi bombën e tij të parë bërthamore në Kazakistan më 29 gusht 1949, duke u bërë kështu fuqia e dytë bërthamore në botë.
Foto: material shtypi nga ngjarja
