Нови унифицирани налепници за возила и строги казни — 500 евра за оштетување
Предлог‑измени на Законот за возила предвидуваат нови електронски налепници, три екокатегории и затегнати правила за техничките станици.

Во предложените измени на Законот за возила, кои се во собраниска процедура, предвидено е секое возило во Македонија да добие нови унифицирани налепници преку кои полицијата и надлежните институции електронски ќе проверуваат дали возилото е регистрирано, осигурено, технички исправно и во која еколошка категорија спаѓа.
Налепниците нема да ги покажуваат јавно личните податоци на сопствениците, но нивното отстранување, оштетување, преправање, уништување или префрлање на друго возило ќе се казнува со 500 евра.
Сопствениците ќе имаат обврска и да ги ажурираат контакт‑подаците. Ако се промени телефонскиот број или електронската пошта, новите податоци треба да се пријават во станица за технички преглед најдоцна во рок од три дена; за непочитување е предвидена парична казна од 100 евра.
Кој плаќа и кои возила се опфаќаат
Иако налепниците ќе имаат ист изглед, возилата ќе се категоризираат во три еколошки групи — зелена, жолта и црвена. Трошоците за категоризацијата ќе ги плаќаат сопствениците, а висината на надоместокот ќе ја утврди министерот за енергетика со посебен ценовник.
Во зелената категорија ќе влезат електричните и хибридните автомобили, како и возила со стандард „Еуро 5“ и повисок. Во одредени случаи, некои „Еуро 3“ и „Еуро 4“ возила може да се вклучат во зелената категорија доколку имаат вграден плински уред или дополнителна опрема за намалување на емисиите. Жолтата ќе ги опфаќа „Еуро 3“ и „Еуро 4“, а црвената — постарите возила со „Еуро 2“ и пониски стандарди. Од обврската за категоризација ќе бидат изземени одредени службени возила и возила на лица со попреченост или тешки здравствени состојби.
Измените го прошируваат и Регистарот на возила: во него ќе се внесуваат податоци за издувните гасови, поминатата километража, осигурувањето, увозот и промените на сопственоста заверени кај нотар. До овие информации ќе имаат пристап повеќе институции, меѓу кои Министерството за внатрешни работи, Управата за јавни приходи, Финансиската полиција, Царинската управа, нотарите и извршителите, со цел подобра евиденција и полесно откривање злоупотреби и неправилности.
Станиците за технички преглед ќе бидат построго контролирани. Ако се утврдат неправилности при мерењето на издувните гасови, проверката на сопирачките или системот за управување, станцата може да добие привремена забрана за работа во траење од 30 дена, а во потешки случаи може да ја изгуби лиценцата трајно. За фирмите што ги прекршуваат обврските се предвидени парични казни до 10.000 евра. За да се спречат манипулации, стручните испити за вработените во техничките служби ќе се снимаат, а дел од полагањата ќе се пренесуваат во живо на веб‑страницата на Министерството за енергетика.
Предлогот нуди и олеснување при регистрацијата на трактори и земјоделска механизација: преку судска постапка и нотарска изјава ќе може да се уреди сопственичкиот статус и да се регистрираат тракторите, приколките, мотокултиваторите и приклучните возила за кои досега не постоела соодветна документација.
Измените на Законот за возила се во собраниска процедура; нивното стапување на сила ќе зависи од усвојувањето на законот и донесувањето на предвидените подзаконски акти.
Постојни автоматски казни по системот „Сејф сити"
Покрај новините, во Македонија веќе постои автоматско санкционирање за четири сообраќајни прекршоци преку системот „Сејф сити" и во согласност со Законот за прекршоци и Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата:
- Пречекорување на дозволената брзина: казните зависат од тоа колку km/h е надмината границата — до 20 km/h: 20 евра во денарска противвредност; од 20 до 30 km/h: 45 евра; од 30 до 50 km/h: 300 евра и забрана за управување од 3 до 12 месеци; над 50 km/h: 400 евра, 4 казнени поени и забрана за управување најмалку 12 месеци. Во населено место казните може да достигнат 500 евра со задолжителна забрана за управување.
- Минување на црвено светло: 250 евра парична казна и забрана за управување од 3 до 12 месеци; ако прекршокот предизвика опасност или незгода, се применува и кривична одговорност.
- Управување со истечена сообраќајна дозвола или регистрација: 100 евра казна за возачот и 250 евра за сопственикот ако е друго лице; системот автоматски проверува преку регистрите на Министерството за внатрешни работи.
- Непрописно запирање и паркирање: 30 евра за стандарден прекршок; 45 евра ако возилото попречува сообраќај; 50 евра ако е паркирано на место за лица со попреченост. Во ризични случаи се применува и подигнување со пајак‑служба со дополнителни трошоци.
Ако казната се плати во рок од осум дена, сторителот плаќа 50% од износот; по истекот на рокот се наплатува целосниот износ со можност за присилна наплата. Возач што добие три забрани за управување во рок од четири години автоматски ја губи возачката дозвола; повторно полагање е можно најрано по една година.
Фото: Фрипик


