Sticker‑e të reja për automjetet në Maqedoninë e Veriut; 500 € gjobë për manipulim
Sticker‑e elektronike të njëjta, tre kategori mjedisore dhe masa më të rrepta për stacionet e kontrollit teknik janë pjesë e propozuar e ndryshimeve ligjore.

Ndryshimet e propozuara të Ligjit për Automjete, që tani janë në procedurë parlamentare, parashikojnë vendosjen e sticker‑eve të rinj, vizualisht të njëjta, për çdo automjet në Maqedoninë e Veriut; përmes tyre policia dhe autoritetet do të mund të verifikojnë elektronikisht nëse automjeti është i regjistruar, i siguruar, teknikisht i rregullt dhe në cilën kategori mjedisore bën pjesë.
Sticker‑et nuk do të shfaqin të dhënat personale të pronarëve në mënyrë publike, por heqja, dëmtimi, falsifikimi, shkatërrimi ose transferimi i tyre në një automjet tjetër do të ndëshkohet me 500 euro.
Pronarit i ngarkohen edhe detyrime për përditësimin e të dhënave të kontaktit. Nëse ndryshon numri i telefonit ose adresa e postës elektronike, informacioni i ri duhet të raportohet në stacionin e kontrollit teknik brenda tre ditëve; mosrespektimi dënohet me 100 euro gjobë.
Kategoritë mjedisore dhe kush përjashtohet
Në pavarësi që sticker‑et do të jenë të njëjta në pamje, automjetet do të kategorizohen në tre kategori mjedisore: e gjelbër, e verdhë dhe e kuqe. Shpenzimet për kategorizimin do t’i mbulojnë pronarët; shumat e sakta të tarifave do të përcaktohen nga Ministri i Energjisë me një listë të veçantë çmimesh.
Kategoria e gjelbër do të përfshijë automjetet elektrike dhe hibride, si dhe automjetet me standard Euro 5 e më të lartë. Disa automjete me Euro 3 dhe Euro 4 mund të përfshihen në të gjelbër nëse kanë instalim gazi ose pajisje të tjera për reduktimin e emetimeve. Kategoria e verdhë përfshin automjetet Euro 3 dhe Euro 4, ndërsa kategoria e kuqe përfshin automjetet më të vjetra me Euro 2 e më poshtë. Disa automjete zyrtare dhe automjete të personave me aftësi të kufizuara ose me gjendje të rënda shëndetësore do të jenë të përjashtuara nga kategorizimi.
Ndryshimet zgjerojnë gjithashtu Regjistrin e Automjeteve duke përfshirë të dhëna për gazrat e daljes, kilometrat e përshkuar, sigurimin, importet dhe ndryshimet e pronësisë të vërtetuara te noteri. Qasja në këto të dhëna do t'u lejohet më shumë institucioneve, përfshirë Ministrinë e Punëve të Brendshme, Zyrën për të Ardhura Publike, Policinë Financiare, Administratën e Doganave, noterët dhe ekzekutorët, me qëllim regjistrim më të mirë dhe zbulim më të lehtë të abuzimeve dhe parregullsive.
Stacionet e kontrollit teknik do të nënshtrohen kontrolleve më të rrepta. Nëse konstatohet parregullsi në matjen e gazrave, kontrollin e frenave ose sistemit të drejtimit, stacioni mund të marrë ndalim të përkohshëm të punës prej 30 ditësh, dhe në raste më të rënda të humbasë licencën përkohësisht ose përfundimisht. Për kompanitë që shkelin detyrimet parashikohen gjoba deri në 10,000 euro. Për të parandaluar manipulimet, provimet profesionale për punonjësit e shërbimeve teknike do të regjistrohen, dhe disa pjesë të provimeve do të transmetohen drejtpërdrejt në faqen e Ministrisë së Energjisë.
Propozimi gjithashtu synon lehtësimin e regjistrimit të traktoreve dhe mekanizmit bujqësor: fermerët dhe qytetarët mund përmes procedurës gjyqësore dhe një deklarate noteriale të rregullojnë statusin e pronësisë dhe të regjistrojnë traktoret, rimorkiot, motokultivatorët dhe mjetet e tjera të lidhura për të cilat më parë nuk ekzistonin dokumentet e nevojshme.
Këto ndryshime tani janë në procedurë parlamentare; zbatimi i tyre do të varet nga miratimi i ligjit dhe nxjerrja e akt‑vendimeve nënligjore përkatëse.
Gjoba automatike sipas sistemit "Safe City"
Ndërkohë, në Maqedoninë e Veriut zbatohet tashmë sanksionim automatik për katër shkelje konkrete të trafikut nën sistemin Safe City dhe në përputhje me Ligjin për kundërvajtje dhe Ligjin për sigurinë në komunikacion:
- Shpejtësia: gjobat vendosen sipas numrit të km/h mbi limit — deri 20 km/h mbi lejuar: 20 euro në vlerë denare; nga 20 deri 30 km/h: 45 euro; nga 30 deri 50 km/h: 300 euro dhe ndalim i drejtimit 3–12 muaj; mbi 50 km/h: 400 euro, 4 pikë dënimi dhe ndalim së paku 12 muaj. Në zonat e banuara gjobat mund të jenë më të rënda dhe të arrijnë 500 euro me ndalim të detyrueshëm të drejtimit.
- Kalimi në semafor me të kuqe: 250 euro gjobë dhe ndalim i drejtimit 3–12 muaj; nëse shkelja shkakton rrezik ose aksident, mund të ketë edhe përgjegjësi penale.
- Drejtimi me leje qarkullimi ose regjistrim të skaduar: 100 euro për drejtuesin dhe 250 euro për pronarin nëse pronari është person tjetër; sistemi verifikon automatikisht tek regjistrat e Ministrisë së Punëve të Brendshme.
- Ndalesa dhe parkimi i papërshtatshëm: 30 euro për shkelje standarde; 45 euro nëse automjeti pengon trafikun; 50 euro nëse parkohet në vend për personat me aftësi të kufizuara. Në raste ku automjeti paraqet rrezik, aplikohet heqja me shërbim të variçes me kosto shtesë.
Nëse gjoba paguhet brenda tetë ditësh, shkelësi paguan vetëm 50% të shumës; pas afatit paguhet shuma e plotë me mundësi ekzekutimi të detyrueshëm. Një drejtues që merr tri ndalime për drejtim brenda katër vjetësh humb automatikisht lejen e drejtimit; riprovimi është i mundur të paktën pas një viti.
Foto: Fripik


