Publikohen tre thirrje për projektet dhe ekspertët që do të formësojnë programin e Shkup 2028

Fondacioni “Kryeqytet Kulturor Evropian – Shkup 2028” ka publikuar tre thirrjet e para publike që do të formësojnë programin zyrtar të Shkup 2028: një për propozime projektesh, një për angazhimin e ekspertëve vendas dhe ndërkombëtarë për mbështetje këshillimore dhe programore, dhe një për emërimin e vlerësuesve të pavarur që do të vlerësojnë propozimet. Fondacioni thotë se këto thirrje krijojnë një mekanizëm profesional dhe të pavarur për përgatitjen dhe vlerësimin e programit.

Thirrja për projekte është e hapur për artistë, organizata kulturore, institucione publike, universitete, shoqëri civile, profesionistë krijues, operatorë kulturorë, përfaqësues të industrive krijuese dhe komunitete lokale nga Maqedonia e Veriut, shtetet anëtare të BE-së dhe vende të tjera të përshtatshme për pjesëmarrje. Në të njëjtën kohë janë publikuar edhe thirrje për ekspertë të pavarur vendas dhe ndërkombëtarë që do të hyjnë në Regjistrin e ekspertëve për mbështetje këshillimore dhe programore, si dhe Regjistrin e vlerësuesve të pavarur.

Granti për projekte është ndarë në tre kategori sipas shkallës dhe vlerës: projekte të vogla (3.000–9.999 euro), projekte të mesme (10.000–24.999 euro) dhe projekte të mëdha (25.000–150.000 euro). Kushtet e detajuara të pjesëmarrjes, kriteret, afatet dhe mënyra e aplikimit për të tre thirrjet janë të publikuara në faqen zyrtare të Fondacionit.

Ligji i propozuar dhe reagimet

Më 28 korrik në Kuvend u dorëzua me procedurë të përshpejtuar një Projekt‑ligj për zbatimin e projektit “Shkup – Kryeqytet Kulturor Evropian 2028”, me të cilin propozohet themelimi i Fondacionit “Kryeqytet Kulturor Evropian – Shkup 2028”. Propozimi parashikon që Ligji për prokurimet publike të mos zbatohet për shpenzimet e këtij projekti. Për projektin është planifikuar një fond total prej 21 milionë eurosh, prej të cilave 95 për qind do të vijnë nga buxheti shtetëror dhe buxheti i Komunës së Shkupit, kurse 500.000 euro nga fondet evropiane. Procedurat do t’i kryejë Fondacioni; kryetari i komunës Orce Gjorgjievski emëroi si drejtor ish‑drejtorin e MRT, Marjan Cvetkovski.

Këto masa nxitur reagime nga një platformë e organizatave qytetare kundër korrupsionit dhe nga Komisioni Antikorrupsion, të cilët kërkuan tërheqjen e Projekt‑ligjit, duke paralajmëruar rrezikun e shfrytëzimit të fondeve publike. Më 31 korrik kryeministri Hristijan Mickoski njoftoi se Projekt‑ligji ishte tërhequr dhe do të shkojë në debat publik. Ish‑ministrja Kostadinovska‑Stojchevska gjithashtu u shpreh ashpër, duke paralajmëruar se korniza ligjore e propozuar rrezikon përsëritjen e abuzimeve të mëparshme.

Rreth thirrjeve, drejtori i Fondacionit, Marjan Cvetkovski, deklaroi: "With the launch of these three public calls one of the most important phases in preparing 'Skopje 2028' begins. I want to invite all artists, cultural workers, organisations and institutions to submit their ideas and projects, and for domestic and international experts to offer their knowledge and experience. Our goal is to create a high‑quality and modern programme that will make room for diverse ideas, artistic expressions and partnerships, but also clear professional criteria in the selection process. That is why, alongside the call for projects, we are opening calls for experts and independent evaluators. I believe that through an open process and by involving as many people as possible we can create a programme worthy of Skopje as European Capital of Culture in 2028 and of the European significance of this title."

Foto: K. Popov)