Обвинение по три децении: 70-годишник поврзан со убиство во Илиноис од 1993 преку ДНК-роднини и АИ

ДНК-анализа преку роднински врски и преглед на полициски досиеја со помош на вештачка интелигенција доведоа до обвинение за убиство извршено во Илиноис во 1993 година. Во мај годинава против Алберт Ли „Бади" Зиглер, тогаш 70-годишен, беше поднесено обвинение, кое потоа беше потврдено во јуни.

Како се поврза случајот

Ренди Гејл Сперино последен пат била видена на 9 ноември 1993 година кога влегла во темен пикап во Гранит Сити; подоцна нејзиното тело беше пронајдено во поле во близина. ДНК-профилот земен од местото тогаш не покажал совпаѓање во националната полициска база CODIS.

Во мај 2025 година доказите беа доставени до лабораторијата Othram, која изработи профил погоден за форензичка генеалогија. Овој пристап — барање преку генетски совпаѓања со роднини и анализа на семејни стебла — им овозможи на истражителите да бараат лице чиј личен профил не постои во криминалните бази.

„Таа трага го отвори случајот“, изјави полицискиот капетан Тим Лоренс. Детективите исто така ја користеа платформата Centerline AI за преглед на над 2.000 страници документи; според производителот CentralSquare, софтверот помогнал при пребарување имиња, реконструкција на временски линии и споредување искази.

„Секој детектив има свој личен аналитичар. Тој не го заменува истражителот. Точен е само онолку колку што се точни информациите што му ги давате“, рече детективот Џејк Свобода во студијата на компанијата. Според обвинението, Зиглер првично негирал дека ја познава Сперино, а подоцна им се јавил на детективите и признал дека го извршил убиството.

Бранителката Мери Коупленд тврди дека полицијата земала ДНК-брис додека нејзиниот клиент закрепнувал од тешок срцев удар; судот го одби нејзиното барање за ослободување поради здравствената состојба. Политиката на Министерството за правда на САД од 2019 година бара директна ДНК-споредба со осомничениот за истрагите што ги опфаќа и не дозволува апсење само врз основа на генетска роднинска поврзаност.

Се појавуваат грижи за приватноста при зголемената употреба на комерцијални генеалошки бази. „Постојат значителни грижи за приватноста“, вели професорката Дениз Синдерком Корт, предупредувајќи дека согласноста на еден корисник за споделување генетски податоци не значи дека со тоа се согласни и неговите роднини.

Министерството за внатрешни работи на Северна Македонија наведува дека користи акредитирани методи за ДНК-идентификација и траги, но не потврдува употреба на комерцијални генеалошки бази или на конкретни AI-платформи. Агенцијата за заштита на личните податоци ја смета генетската информираност за подложна на посебна заштита.

Фото: прес-материјал од настанот