Albert Lee "Buddy" Ziegler i akuzuar pas përdorimit të gjenealogjisë gjenetike dhe AI për vrasjen e 1993 në Illinois

Kombinimi i gjenealogjisë genetike dhe shqyrtimit me inteligjencë artificiale të dosjeve policore çoi hetuesit te një aktakuzë për një vrasje të vitit 1993 në Illinois. Në maj të këtij viti u ngritën akuza ndaj Albert Lee "Buddy" Ziegler, i cili atëherë ishte 70 vjeç; aktakuza u konfirmua në qershor.

Si u lidh çështja

Randy Gail Sperino u pa për herë të fundit më 9 nëntor 1993 duke hipur në një pickup të errët në Granite City; trupi i saj u gjet më vonë në një fushë të afërt. Profili i ADN-së i marrë nga vendi i ngjarjes nuk jepte përputhje në bazën CODIS në atë kohë.

Në maj 2025 provat u dërguan në laboratorin forenzik Othram, i cili krijoi një profil të përshtatshëm për gjenealogji forenzike. Metoda — përputhja e ADN-së me të afërm dhe ndërtimi i pemëve familjare — i lejoi hetuesit të kërkojnë një person për të cilin profili i vet nuk ekziston në bazat kriminale.

"That lead opened the case," tha kapiteni i policisë Tim Lawrence. Hetuesit përdorën gjithashtu platformën Centerline AI për të shqyrtuar mbi 2,000 faqe dokumente; sipas zhvilluesit CentralSquare, softueri ndihmoi në kërkimin e emrave, rindërtimin e kronologjive dhe krahasimin e dëshmive.

"Every detective has his own personal analyst. It does not replace the investigator. It is only as accurate as the information you give it," tha hetuesi Jake Svoboda në studimin e kompanisë. Prokuroria thotë se Ziegler fillimisht mohoi se e njihte Sperinon, por më pas telefonoi hetuesit dhe pranoi vrasjen.

Avokatja mbrojtëse Mary Copeland tha se policia mori një tampon ADN ndërkohë që klienti i saj po rikuperonte nga një atak serioz në zemër; një gjykatë ia refuzoi kërkesën për lirimin për shkak të gjendjes shëndetësore. Politika e Departamentit të Drejtësisë së SHBA-së e vitit 2019 kërkon një krahasim të drejtpërdrejtë të ADN-së me të dyshuarin për hetimet që mbulon dhe nuk lejon arrest vetëm mbi bazën e një përputhjeje të afërsisë gjenetike.

Kërcënimet për privatësinë janë ngritur me përdorimin në rritje të bazave komerciale gjenealogjike. "There are significant privacy concerns," tha profesoresha e gjenetikës forenzike Denise Syndercombe-Court, duke paralajmëruar se pëlqimi i një përdoruesi për të ndarë të dhëna gjenetike nuk nënkupton pëlqimin e të afërmve të tij.

Ministria e Brendshme e Maqedonisë së Veriut thotë se përdor metoda të akredituara për identifikimin e ADN-së dhe gjurmëve, por nuk konfirmon përdorimin e bazave komerciale gjenealogjike ose platformave të caktuara AI. Agjencia për Mbrojtjen e të Dhënave Personale i konsideron të dhënat gjenetike si të mbrojtura posaçërisht.

Foto: material shtypi nga ngjarja