Joshevska‑Anastasovska: Vendimi i Gjykatës Kushtetuese ngre pyetje për presion institucional

Suzana Joshevska-Anastasovska, anëtare e Këshillit Gjyqësor, tha se vendimi i Gjykatës Kushtetuese ngre pyetje për një presion të mundshëm institucional, pasi Gjykata njoftoi Këshillin Gjyqësor dhe Prokurorinë se një gjyqtar i gjykatës civile nuk kishte zbatuar vendimin e saj dhe e kishte refuzuar atë si provë të re në procedurat për kërcënimet ndaj gazetares Natasha Stojanovska, të lidhura me ngjarjet e 27 prillit 2017.

Joshevska-Anastasovska paralajmëron precedent shqetësues

Ajo tha se Gjykata Kushtetuese i kishte dërguar vendimin Këshillit Gjyqësor për "veprime të mëtejshme" pasi vlerësoi se gjykata e shkallës së parë nuk e kishte zbatuar një vendim kushtetues në rastin që përfshin Stojanovskan. Ajo theksoi se njoftimet e lëshuara e vendosin Këshillin Gjyqësor dhe Prokurorinë në qendër të një debati rreth përputhshmërisë dhe mundësisë së sanksioneve.

Në një postim në Facebook, Joshevska-Anastasovska shprehu pikëpamjen e saj personale: "Sending a Constitutional Court decision to the Judicial Council 'for further action', in which interpretation of procedural law by a regular judge, in an ongoing procedure, is characterized as 'non-execution of a Constitutional Court decision', with implication of criminal liability, in my personal opinion, raises serious questions about the boundaries between constitutional review and judicial independence. I would say it also touches on questions of possible institutional pressure. This is not about a concrete case and a concrete judge but about establishing a potentially worrying precedent. All the more so because the imprecise phrasing 'for further action' even in its mandatory operative part creates a dilemma whether a legally adequate model of institutional communication between these two constitutional bodies has been chosen."

Gjykata Kushtetuese njoftoi Prokurorinë dhe Këshillin Gjyqësor pasi konstatoi se gjyqtari i gjykatës civile nuk kishte mundësuar ushtrimin e lirive dhe të drejtave kushtetuese të parashtruara në vendimin e saj. Gjykata theksoi se përfundimtarja dhe zbatueshmëria e vendimeve të saj mbrohen dhe se në rast të moszbatimit mund të aplikohen masa penale.

Sipas njoftimit të Gjykatës: "The Constitutional Court assessed that the Basic Civil Court for Natasha Stojanovska did not enable the realization of the constitutional freedoms and rights of the applicant, although these were established by Decision BZSP.br.8/2025 of the Constitutional Court. The finality and enforceability of the decisions of the Constitutional Court are protected also by criminal-law sanctions in case they are not executed. This criminal offense, including the question of whether there is a refusal to execute and criminal responsibility of a particular person, falls under the competence of the competent public prosecutor's office and the competent court."

Gjyqtari i gjykatës civile ishte thirrur në dispozitat e Ligjit për Procedurë Civile dhe kishte argumentuar se një vendim i Gjykatës Kushtetuese nuk mund të shërbejë si themel për të rihapur një procedurë si fakt apo provë e re. Gjykata Kushtetuese kundërshtoi se këto situata duhet vlerësuar në dritën e tërësisë së Kushtetutës dhe vuri në dukje se Gjykata Themelore Civile kishte zhvilluar më parë praktikë që merr parasysh vendimet kushtetuese që lidhen me mbrojtjen e lirive dhe të drejtave.

Padia lidhet me ngjarjet brenda Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut më 27 prill 2017. Stojanovska, e akredituar si gazetar për TV 24 Vesti, ishte e pranishme për të raportuar për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dhe më pas deklaroi se ishte nën kërcënime dhe intimidim, i ishte penguar kryerja e punës reportazhit dhe se autoritetet shtetërore nuk kishin siguruar mbrojtje adekuate.

Rasti vendos në një kryqprocedurë Këshillin Gjyqësor dhe Prokurorinë: nga njëra anë qëndron gjetja e Gjykatës Kushtetuese për kërcënimin e lirisë së shprehjes dhe detyrimi për zbatimin e vendimeve të saj; nga ana tjetër është parimi i pavarësisë gjyqësore dhe diskrecioni i gjyqtarit për të zgjidhur çështjet procedurale në lëndë në proces. Vëzhguesit paralajmërojnë se debati mund të krijojë një precedent për mënyrën se si vendimet kushtetuese dhe gjykatat e zakonshme do të bashkëveprojnë në të ardhmen.

Foto: material shtypi nga ngjarja