Охрид СОС алармира: узурпации и дивоградби во Лагадин остануваат нерешени

Граѓанските и еколошките активисти повторно алармираат за бетонизацијата на охридското крајбрежје, предупредувајќи дека појавата на нови објекти и непреместените дивоградби може дополнително да го загрозат статусот на Охридскиот Регион под заштита на УНЕСКО. Активистите ја навеле и плануваната изградба на бетонски ѕид во близина на Студенчишкиот канал, каде што се наоѓаат неколку познати плажи.

Граѓанската иницијатива Охрид СОС повторно го истакна случајот Лагадин и тврди дека три години по првите пријави за бесправно градење и узурпација на државно земјиште состојбата на терен останува непроменета.

Наодите од увидите и пријавите до институциите

Според Охрид СОС, вонредниот увид извршен во 2024 година од страна на Националниот парк Галичица утврдил узурпација на катастарска парцела во државна сопственост со површина од 17.000 квадратни метри. Во записниците биле евидентирани пустошење на шума, изградба на потпорен ѕид, армирано‑бетонска плоча во изградба, ископ на карпа, нарушување на стабилноста на столбови за пренос на електрична енергија со висок напон и пробивање пристапен пат.

Активистите тврдат дека работите биле поврзани со сопственик на сместувачки капацитет и се изведувале без потребните решенија и одобренија. На друга државна парцела во катастарската општина Елшани инспекторите затекнале надградба од два ката на веќе нелегален објект, исто така без одобрение за градење.

Државниот инспекторат за шумарство и ловство, исто така во 2024 година, регистрирал изградба на пат, уништување шума и изградба на повеќе објекти на државно земјиште, вклучувајќи трајно пренаменување на шумско земјиште. Поради утврдените неправилности, Националниот парк Галичица поднел пријави до Основното јавно обвинителство, МВР Охрид, Државниот инспекторат за градежништво и урбанизам и до Државното правобранителство.

Фотографиите направени во 2026 година, според активистите, покажуваат дека состојбата на терен останува загрижувачка. „Не знаеме дали она што било затекнато при увидот е истото што денес се гледа на фотографиите или во меѓувреме е узурпирано уште повеќе земјиште. Оваа лузна на планината е толку голема што се гледа и од езерото“, наведуваат од Охрид СОС.

Активистите посочуваат и на интервенции кај Канео кои според нив не се во согласност со препораките на УНЕСКО. Канео беше истакнато и со појава на насловната страница на италијанското издание на National Geographic, што учесниците го гледаат како признание за вредноста на регионот. Тие критикуваат бавно исполнување на препораките на УНЕСКО и други меѓународни тела.

Владата побара дополнителен рок за исполнување на обврските поврзани со заштитата на Охридскиот Регион за да се избегне негово ставање на Листата на светско наследство во опасност; во нацрт‑одлуката на Комитетот за светско наследство на УНЕСКО во јули беше забележано дека напредокот е ограничен и дека главните закани сѐ уште не се отстранети. Охридскиот Регион е на Списокот на светско наследство од 1979 година и со години се соочува со ризици од дивоградби, прекумерна урбанизација, деградација на крајбрежјето и несоодветно управување со отпадните води, предупредуваат активистите.

Фото: прес-материјал од настанот