Ohrid SOS paralajmëron: ndërtimet e paligjshme dhe uzurpimi i tokës në Lagadin nuk u zgjidhën

Aktivistë qytetarë dhe mjedisorë paralajmërojnë përsëri për betoni­­zimin e bregdetit të Ohrit, duke thënë se ndërtimet e reja dhe objektet e paprekura për heqje mund të rrezikojnë më tej statusin e Rajonit të Ohrit si trashëgimi botërore të UNESCO‑s. Ata përmendin disa pika përgjatë bregut dhe shqetësime për ndërtimin e një muri betoni pranë kanalit Studenchishki, vend ku ndodhen disa plazhe të njohura.

Iniciativa qytetare Ohrid SOS rikujton rastin e Lagadin, duke theksuar se tre vjet pas denoncimeve të para për ndërtim të paligjshëm dhe uzurpim të tokës shtetërore, gjendja në terren mbetet e pandryshuar.

Gjetjet e inspektimeve dhe paditë

Sipas Ohrid SOS, inspektimi i jashtëzakonshëm i vitit 2024 nga Parku Kombëtar Galičica konstatonte uzurpim të një parcele kadastrale në pronësi të shtetit me sipërfaqe 17,000 metra katrorë. Në raport u regjistruan shpyllëzim, ndërtim muri mbajtës, pllaka betoni e armatosur në ndërtim, gërmime shkëmbi, dëmtim i stabilitetit të shtyllave të transmetimit të energjisë me tension të lartë dhe hapje e rrugës së aksesit.

Aktivistët thonë se punimet ishin të lidhura me pronarin e një kapaciteti akomodues dhe kryheshin pa leje. Në një parcelë tjetër shtetërore në zonën kadastrale Elshani inspektorët gjetën ndërtim të dy kate mbi një objekt tashmë të paligjshëm, po ashtu pa leje ndërtimi.

Inspektorati Shtetëror për Pylltari dhe Gjueti po ashtu kryeu kontrollime në 2024 dhe dokumentoi ndërtim rrugësh, shkatërrim pylli dhe ngritje objektesh mbi tokë shtetërore, përfshirë përshtatje të përhershme të tokës pyjore. Si pasojë e parregullsive, Parku Kombëtar Galičica ngriti kallëzime pranë Prokurorisë Themelore Publike, zyrës së Ministrisë së Brendshme në Ohër, Inspektoratit Shtetëror për Ndërtim dhe Urbanizëm dhe Zyrës së Avokatit Shtetëror.

Fotografitë e bëra në 2026, thonë aktivistët, tregojnë se situata mbetet shqetësuese. „Ne nuk e dimë nëse ajo që u gjet gjatë inspektimit është e njëjta gjë që shihet tani në fotografi, apo në ndërkohë është uzurpuar edhe më shumë tokë. Ky shenjë në mal është kaq e madhe sa shihet edhe nga liqeni,“ deklaroi Ohrid SOS.

Aktivistët vunë në dukje edhe ndërhyrjet tek Kaneo që sipas tyre nuk përputhen me rekomandimet e UNESCO‑s. Kaneo është theksuar edhe në faqen e parë të edicionit italian të National Geographic dedikuar 100 vendeve që mund t'ju ndryshojnë jetën, një njohje që ata e konsiderojnë si dëshmi të vlerës së jashtëzakonshme të rajonit. Ata kritikojnë zbatimin e ngadaltë të rekomandimeve ndërkombëtare.

Qeveria kërkoi një afat shtesë për përmbushjen e detyrimeve lidhur me mbrojtjen e Rajonit të Ohrit për të shmangur vendosjen e tij në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik; një projekt‑vendim i Komitetit të Trashëgimisë Botërore të UNESCO‑s në korrik konstatoi se progresi ishte i kufizuar dhe se kërcënimet kryesore nuk ishin eliminuar. Rajoni i Ohrit është në Listën e Trashëgimisë Botërore që nga viti 1979 dhe prej vitesh përballet me rreziqet e ndërtimeve të paligjshme, urbanizimit të tepruar, degradimit të bregdetit dhe menaxhimit të pamjaftueshëm të ujërave të zeza, paralajmërojnë aktivistët.

Foto: material shtypi nga ngjarja