Пензионери повторно на работа во Македонија: пречки и правни измени

Пензионирањето сè помалку значи трајно повлекување од работниот живот: во Македонија расте трендот да се ангажираат лица од третото доба, не само поради недостаток на работна сила, туку и поради искуството кое го носат.

Додека во соседна Србија повеќе од 350.000 пензионери се активно вклучени во работа, и кај нас се забележуваат слични движења. Меѓутоа, неколку македонски пензионери со кои разговаравме укажуваат на практична пречка: тешкиот пристап до информации за работни места.

„Имаме желба и кондиција да подработуваме уште некој час, но едноставно не знаеме каде да бараме. Огласите главно се распрскани по интернет и се наменети за млади. Потребна е една единствена платформа, апликација или централизиран сервис – како што е пракса во многу развиени европски земји – каде на едно место ќе бидат собрани сите позиции прилагодени за пензионери. Така и ние лесно ќе знаеме кои компании бараат кадар со нашето искуство“, коментираат повозрасните граѓани.

Што донесе новиот закон од 1 јануари?

Главната правна пречка која многумина ги тераше да работат „на црно“ или на договори на дело беше изменета со Законот за работно ангажирање, кој стапи на сила од 1 јануари оваа година. Според старата регулатива пензионерите можеле да работат со договор на дело и со авторски договор, при што работодавците имаа обврска да плаќаат само 10 отсто персонален данок. Новата регулатива им овозможува легално привремено и сезонско работење без да ја изгубат веќе стекнатата пензија.

Клучните придобивки: пензијата останува редовно исплаќана додека лицето е ангажирано, а работодавецот плаќа персонален данок и придонеси за пензиско и здравствено осигурување за секој ангажиран час. Ограничувањата се конкретни — до 120 дена годишно за угостителство, хотелиерство и услужни дејности и до 180 дена за земјоделство. Процесот за бизнисите е поедноставен преку дигитални системи и мобилни апликации за брзо пријавување и одјавување.

Најголема потреба од повозрасни работници се чувствува во угостителството, услужните дејности, трговијата, обезбедувањето и земјоделството. Дел од пензионерите се враќаат на работа заради дополнување на домашниот буџет, но многумина и за да останат витални, да ја одржат рутината и да пренесат искуство на помладите. Дел од менаџерите велат дека ангажманот на лица од третото доба им дава одлични резултати — постарите генерации ја ценат работата и подготвено и професионално пристапуваат кон обврските.

Фото: Илустрација (АИ)