Пет години ветувања, две години власт, нула резултати: сметката што ВМРО-ДПМНЕ не сака да ја плати

Коментар на редакцијата

Постои еден едноставен тест за секоја власт: спореди го она што го ветила со она што го направила. Не спротивставени интерпретации, не идеолошки препукувања — само ветувањата, црно на бело, наспроти реалноста. Кога тој тест ќе се примени на ВМРО-ДПМНЕ, од опозицискиот бран на локалните избори во 2021 година, преку триумфот во мај 2024, до денес — резултатот е поразителен. Според деталната анализа на програмата „Платформа #1198“ што претседателот на СДСМ Венко Филипче ја презентираше на двегодишнината од владата, дури 90 отсто од ветувањата на Христијан Мицкоски остануваат неисполнети. Ова не е партиска флоскула. Ова е листа што може да се провери, точка по точка.

Името што никогаш не се „врати“

Да почнеме од темелот на нивната кампања. Години наред ВМРО-ДПМНЕ ја градеше својата политичка идентификација врз ветувањето дека Преспанскиот договор е „капитулација“ и дека со нив достоинството — а во подтекст и името — ќе се врати. Мицкоски демонстративно ја нарекуваше државата само „Македонија“, а неговите пратеници гласно ветуваа пресвртница. Две години по преземањето на целосната власт, уставното име на државата е непроменето, Преспанскиот договор е недопрен, а членството во НАТО — кое директно зависи од него — тивко ја затвори секоја реална дискусија. Она што остана е реториката: знамињата, декламациите и симболичните гестови. Ветувањето за „враќање на името“ се покажа како она што опозицијата отсекогаш тврдеше дека е — предизборна стока со истечен рок, продадена на гласачи што искрено веруваа.

„Трета економија во Европа“ со 73 отсто под просечна плата

Економијата беше втората колона на ветената преродба. Граѓаните добија слоган — „трета економија во Европа по раст“ — и го добија она што слоганите обично го носат: статистичка магла. Реалноста, документирана од податоците на Управата за јавни приходи за 2025 година, е следна: 73 отсто од работниците земаат плата под официјалниот просек, а половина од граѓаните преживуваат со месечни примања меѓу 24.000 и 36.000 денари. Во текот на целата 2025 година, буквално само 46 исплати во земјата биле точно во висина на просечната плата — бројка што сама по себе кажува колку „просекот“ е фикција за огромното мнозинство.

Во меѓувреме, минималната потрошувачка кошничка за две години поскапе за околу 10.000 денари и во јуни достигна речиси 70.000 денари — без кирија. Странските инвестиции, според анализите на опозицијата, паднале за 60 отсто, а јавниот долг пораснал за повеќе од 2,5 милијарди евра. Кон тоа, како што предупреди Филипче во мај, државата ќе плати дополнителни 20 милиони евра камати поради понеповолно задолжување — пари што можеа да бидат училишта, болници, патишта. Наспроти сето ова, владата одбива таргетирани мерки, одбива минимална плата од 600 евра, а како одговор нуди — нова, „попросечна“ кошничка, скроена по сопствен терк. Филипче го формулираше тоа поедноставно и попрецизно од која било економска студија: празните фрижидери се најдобриот демант на владината пропаганда.

Европа што ја гледаме само на туѓи знамиња

Третото големо ветување беше Европа — побрзо, подостоинствено, без понижувања. Резултатот по две години: преговорите со ЕУ формално не се ни отворени. Извештајот на Европската комисија од ноември 2025 е документ што секој граѓанин треба да го прочита: „нема напредок“ во клучното поглавје 23 за правосудство и темелни права, „ограничен напредок“ во поглавјето 24. Додека Албанија, Црна Гора и другите соседи забрзуваат — или, како што неодамна потсети Филипче, „четири земји напредуваат кон ЕУ, а Македонија стои во место“ — Скопје тоне во сè подлабока изолација, дополнета со сè потопли прегратки со Будимпешта и Белград и милијардски заеми со нејасно потекло.

Мицкоски вели дека е подготвен да ја „плати цената“ за одбивањето на уставните измени. Прашањето што опозицијата со право го поставува е: кој точно ја плаќа таа цена? Не премиерот, не министрите, не партиските директори на јавните претпријатија. Цената ја плаќаат граѓаните — во изгубени инвестиции, во затворени европски фондови, во деца што заминуваат. Затоа предлогот на Филипче за референдум не е политички трик, туку демократски минимум: ако власта е убедена дека нејзиниот курс е волја на народот, нека го праша народот. Одбивањето да се направи тоа кажува повеќе од сите соопштенија заедно.

Корупцијата што требаше да се искорени, а се вдоми

И четвртото ветување — борбата против корупцијата — заврши како и претходните три. „Ветуваа искоренување на корупцијата, направија тендерски скандали од 150 милиони евра“, пресметува Филипче. Европската комисија во истиот извештај бара засилена борба против корупцијата и заштита на независноста на правосудството — области кои беа најслабата точка и на претходните влади на ВМРО-ДПМНЕ, во годините кога државата лизгаше кон авторитаризам. Денешните напади врз судството и врз Јавното обвинителство, разрешувањата во комисии и институции, се вознемирувачко дежа-ви за секој што ја памети деценијата пред 2016.

Сметката доаѓа

Она што оваа власт најдобро го научи е дека ветувањето ништо не чини — го плаќаат другите, подоцна. Но политичката гравитација е неумолива. Тешките есенски месеци што се најавуваат, со неизвесна цена на струјата и нови поскапувања, ќе бидат моментот кога сметката ќе стигне на наплата. И тогаш нема да помогне ниту еден слоган, ниту едно знаме, ниту една нова кошничка по терк на власта. Граѓаните веќе ја знаат вистината, зашто ја живеат секој ден: ветен им беше подобар живот, а добија поскапа корпа, подолг долг и подалечна Европа. Пет години ветувања. Две години целосна власт. Нула клучни резултати. Тоа не е интерпретација — тоа е биланс.