Петковден: што бара Света Петка и кои обичаи да ги испочитуваме

На 27 октомври православните верници го одбележуваат празникот посветен на Преподобната Параскева — позната меѓу народот како Света Петка. Во Македонија овој ден, наречен Петковден, е поврзан со домашни служби, посети на лековити извори и собирања во селата и градовите.

Култот кон Света Петка кај нашиот народ е широко распространет: таа се смета за заштитничка од болести и несреќи, па многумина ѝ упатуваат молитви за здравје и избавување од неволји. Именден слават Петко, Петкана, Параскева и Пенка.

Три Параскеви, една народна слика

Црковниот календар бележи три различни свети лица со името Параскева, но во народната свест тие често се мешаат и се перцепираат како една Петка. Најпозната е Параскева Епиватска — наречена и Трновска — чиј спомен црквата го слави на 27 октомври (14 октомври по стариот календар). Другите се Параскева Римјанка (празник 26 јули / 8 август) и Параскева од Иконија (спомен 10 ноември / 28 октомври).

Во житието на Параскева Епиватска се опишува нејзиниот отшелнички живот во Јорданската пустина и враќањето во татковината. Според преданието, ангел ѝ кажал: "Остави ја пустината и врати се во својата татковина, бидејќи таму треба да го оставиш телото на земјата, а со душата да преминеш кај Господа". Нејзините мошти, низ вековите, биле пренесувани од едно место на друго — во Трново, во Влашко, во Белград и во Цариград — за на крај да починат во Јаш, каде се чуваат и денес.

Празничните обичаи се разликуваат по региони: во некои места Петковден се смета за почеток на зимската низа празнувања што следат, додека во други е поврзан со конкретни домашни и стопански работи. Многу лековити извори го носат името Петкови води, а верувањето во исцелителната сила на светицата останува живо во многу заедници.

Фото: прес-материјал од настанот