По 26 години, САД го загубија статусот на земја во која се елиминирани морбилите

По 26 години, Соединетите Американски Држави ја загубија епидемилошката потврда дека морбилите се елиминирани, откако независна комисија на експерти при Панамериканската здравствена организација (ПАХО) утврди дека болеста повторно континуирано се шири во земјата.

Морбилите беа прогласени за елиминирани во САД во 2000 година по масовната вакцинација, но сега статусот е ревидиран по повеќегодишен пад на опфатот со вакцинација и нагло зголемување на бројот на заболени во различни сојузни држави.

Јавната здравствена лабораторија во Јута објави студија која покажа дека ист сој на вирусот циркулирал во таа сојузна држава повеќе од една година — меѓу јуни 2025 и јуни 2026 година регистрирани се повеќе од 600 случаи. Долготрајни жаришта беа пријавени и во Јужна Каролина, Пенсилванија, Висконсин, Њујорк и на други места.

Опфат, сериозни последици и групи во ризик

Годината во која сме сведоци на нови пламени има над 5.400 пријавени случаи на морбили — најмногу од 1991 година. Повеќето случаи се поврзани со 43 нови жаришта оваа година, додека над 1.000 инфекции потекнуваат од жаришта што почнаа лани. Речиси сите заболени не биле вакцинирани со МРП-вакцината или нивниот вакцинален статус е непознат.

Според податоците на Центрите за контрола и превенција на болести (ЦДЦ), околу еден од девет пријавени пациенти завршил во болница, а сојузните држави пријавиле најмалку 10 смртни случаи по заразувањето. Две дози од вакцината против морбили, заушки и рубеола (МРП) го намалуваат ризикот од заболување за 97 проценти.

Експертите предупредуваат дека морбилите не се безбедна болест само со треска и осип. „Морбилите можат да ја избришат имунолошката меморија на организмот, оставајќи го пациентот ранлив на секундарни инфекции како пневмонија или дијареја,“ вели William Moss, професор и експерт за морбили од Универзитетот Џонс Хопкинс. Ако бремена жена се зарази, вирусот може да се пренесе на плодот, а во ретки случаи години по прележувањето може да се појави прогресивна и фатална невролошка компликација — субакутен склерозирачки паненцефалитис.

„Ова е чекор назад за цела една генерација напредок во јавното здравство,“ вели Nuwan Gunawardhana, епидемиолог од Медицинскиот центар при Универзитетот Колумбија во Њујорк, додавајќи дека најзагрозени се децата кои се премногу мали за да примат вакцина и лицата со ослабен имунитет поради трансплантација или канцер. Peter Hotez, кодиректор на Центарот за развој на вакцини при Детската болница во Тексас, оцени дека губењето на статусот е „срамно“ за земјата, но дека поважната порака е дека морбилите се вратиле, широко се распространети и поради падот на вакцинацијата состојбата нема наскоро да се врати во нормала.

Морбилите се меѓу најзаразните вируси познати на науката: едно заразено лице во просек може да зарази 12 до 18 други лица. Вирусот се пренесува преку воздух и може да остане во просторија со часови откако болниот ќе ја напушти. Во 2016 година ПАХО и Светската здравствена организација ги прогласија сите 35 земји во регионот на Америка за слободни од континуирано пренесување на морбили, но регионалниот статус беше загубен лани, откако и Канада го загуби статусот по долготрајна епидемија во повеќе провинции.

Фото: СДК.МК)