Kota për baballarë në Norvegji: ndryshim në ndarjen e përgjegjësive dhe ulje e divorcit

Norvegjia ishte vendi i parë në botë që në 1993 futi të ashtuquajturën "kota për baballarë" (fedrekvote). Që atëherë sistemi ka pësuar disa reforma, dhe efektet janë të dukshme në fusha sociale, ekonomike dhe psikologjike.

Ndikimet në familje, vendin e punës dhe fëmijët

Studimet tregojnë se baballarët që përfitojnë leje prindërore vazhdojnë të jenë shumë më aktivë në rritjen e fëmijëve dhe detyrat shtëpiake edhe pasi mbaron periudha e lejes. Kujdesi për fëmijët nuk konsiderohet më vetëm "punë e grave", duke sfiduar modelet tradicionale patriarkale.

Në fillim pati rezistencë nga sektori i biznesit, por sot në Norvegji është socialisht e papranueshme që një baba të mos shfrytëzojë të drejtën e tij për leje. Punëdhënësit tani planifikojnë këto mungesa si pjesë normale të procesit të punës; mbi 90% e baballarëve norvegjezë e përdorin pjesën e tyre të lejes.

Për shkak se baballarët janë të obliguar të mungojnë nga puna, punëdhënësit i shohin gratë dhe burrat e rinj si "po aq të rrezikshëm" në lidhje me mungesat e ardhshme. Kjo ka ndihmuar që gratë të kthehen më shpejt në tregun e punës; diferenca e pagave midis burrave dhe grave në Norvegji është ndër më të ulëtat në botë.

Po ashtu, studimet vërejnë se baballarët që kanë kaluar kohë vetëm me foshnjën e tyre zhvillojnë lidhje emocionale më të forta që zgjatin gjatë zhvillimit të fëmijës dhe ndikojnë pozitivisht në shëndetin psikologjik të tij.

Disa hulumtime sugjerojnë se ndarja më e barabartë e detyrave shtëpiake pas futjes së kotave ka rritur kënaqësinë martesore dhe në periudha të caktuara ka kontribuar edhe në uljen e shkallës së divorcit te çiftet që ndajnë detyrat. Megjithëse ideja fillestare përfshinte rritjen e lindshmërisë, Norvegjia — si e gjithë Europa — në dekadën e fundit përballet me rënien e shkallës së fertilitetit.

Foto: material shtypi nga ngjarja