Vdes Ratko Mladić në qendrën e paraburgimit në Scheveningen

Ratko Mladić, ish‑komandanti i përgjithshëm i Shtabit Kryesor të Ushtrisë së Republikës Srpska, ndërroi jetë më 27 gusht 2026 në njësinë e paraburgimit në Scheveningen. Ai ishte 84 vjeç.

Gjykime dhe aktgjykimi përfundimtar

Mladić u dënua me burgim të përjetshëm nga Tribunalit Ndërkombëtar për ish‑Jugosllavinë (ICTY). Gjyqi i tij nisi në maj 2012, pasi u arrestua pas 14 vjetësh fshehjeje nën një emër të rremë. Aktgjykimi i shkallës së parë u dhënë më 22 nëntor 2017: një vendim prej 2.527 faqesh që e gjeti fajtor për 10 nga 11 pikat e aktakuzës.

Vendimi u bë përfundimtar dhe ligjërisht i detyrueshëm pas vendimit të Këshillit Gjyqësor të Mekanizmit për Gjykatat Ndërkombëtare Penale në Hagë në fillim të qershorit 2021. Dhoma e Apelit hodhi poshtë ankesat e bëra si nga mbrojtja e Mladić ashtu edhe nga Zyra e Prokurorit, duke konfirmuar dënimin me burgim të përjetshëm; ky vendim nuk ishte unanim dhe përmbante një mendim të ndarë (dissent) nga kryesueseja e këshillit, gjyqtarja Priska Matimba Nyambe nga Zambia.

Gjykata konstatoi se Mladić ishte pjesëmarrës kyç në disa ndërmarrje kriminale të përbashkëta me qëllim për heqjen e përhershme të boshnjakëve dhe kroatëve nga territoret që kërkoheshin nga serbët boshnjakë. Ky konstatim shërbeu si bazë për të gjitha dënimet e shqiptuara ndaj tij.

Në pikën për gjenocid në Srebrenicë (pika 2), gjykata e gjeti Mladić përgjegjës ligjërisht për gjenocid ndaj popullsisë boshnjake myslimane të Srebrenicës. Aktgjykimi thotë se Mladić, së bashku me zyrtarë të tjerë, formuloi një qëllim të përbashkët për të eliminuar popullsinë myslimane në Srebrenicë duke vrarë burrat dhe djemtë dhe duke dëbuar me forcë gratë, fëmijët dhe disa burrat më të moshuar. U vendos se ai nënshkroi Urdhrin ushtarak 7 në mars 1995 dhe që ushtria hyri në Srebrenicë në korrik; më shumë se 8.000 burra dhe djem u ekzekutuan nën komandën e tij dhe dhoma gjeti se ai kishte një qëllim gjenocidal të qartë dhe të pakundërshtueshëm për të shkatërruar atë popullsi.

Në pikat 3–8 Mladić u shpall fajtor për krime ndaj njerëzimit dhe krime lufte, përfshirë përndjekje, shfarosje, vrasje, akte jonomadale, zhvendosje të detyruar dhe deportime. Këto krime u kryen në të gjithë Bosnje e Hercegovinën, në komunat si Banja Luka, Bijeljina, Foča, Ilidža, Kalinovik, Ključ, Kotor Varoš, Prijedor, Sanski Most dhe Vlasenica. Aktgjykimi dokumenton kushtet e tmerrshme në kampet e përqendrimit ku të mbajturit u rrahën, u përdhunuan, u torturuan dhe u vranë, ndërsa popullata u dëbua masivisht dhe me dhunë nga shtëpitë e tyre.

Për pikat 9 dhe 10 gjykata e dënoi Mladić për terrorizimin e popullsisë civile në Sarajevo dhe për sulme të paligjshme ndaj civilëve. Nga maji 1992 deri në nëntor 1995 qyteti u granatua sistematikisht dhe u ekspozua ndaj zjarrit të snajperëve, shpesh në vende pa objektiva ushtarake. Dhoma vendosi se Mladić komandoi personalisht njësitë e Korporatës Sarajevo‑Romanija, propozoi bombardimin e qytetit pa marrë në konsideratë jetët civile dhe urdhëroi ndërprerje të furnizimit me ujë dhe energji elektrike, duke i ekspozuar civilët ndaj zjarrit të hapur të snajperëve — sjellje e synuar për përhapjen e terrorit që rezultoi në vdekjen e mijëra civilëve nga të gjitha moshat. Në pikën 11 ai u dënua për marrjen e pengjeve — anëtarë të forcave paqeruajtëse UNPROFOR — të cilët u përdorën si mburoja njerëzore sipas dokumentimit të aktgjykimit.

Foto: material shtypi nga ngjarja