Tranzicioni i drejtë i REK Bitola: Pelagonia përballet me sfidë ekonomike

Kalimi gradual nga qymyrguri te impianti REK Bitola do të ndryshojë jo vetëm sistemin e energjisë, por edhe ekonominë e rajonit të Pelagonisë, ku fabrika prej dekadash është burim pune dhe treg për shumë biznese lokale.

Zyra lokale dhe aktorët ekonomikë tregojnë për infrastrukturën industriale ekzistuese rreth Bitolës si një mundësi për të kaluar drejt vendeve të punës të gjelbra. "Ne e kemi Zonën Industriale Zhabeni, e kemi zonën e vjetër industriale, kemi pjesë të zonave joformale industriale në qytet. Kohët e fundit ka pasur një ringjallje në atë pjesë, për të pasur vende pune të gjelbra, por edhe rindërtim të kapaciteteve të vjetra që u jepet një qëllim i ri ose vendosen në funksion dhe hapen vende të reja pune," thotë Borche Dimitrovski, Këshilli Lokal Ekonomiko-Social (LESC) i Komunës së Bitolës.

Sot në zonën industriale Zhabeni punojnë gjashtë kompani, ku janë të punësuar mbi 6.000 persona nga rajoni i Pelagonisë. Ka njoftime për zgjerim të kapaciteteve ekzistuese dhe për tërheqje të investimeve të reja.

Financimi mbetet pasiguri kryesore

"Kjo është zona industriale Zhabeni pranë Bitolës që shtrihet në një sipërfaqe prej 84 hektarësh. Në kushtet e dekarbonizimit të rajonit dhe uljes graduale të varësisë nga qymyri, koha do të tregojë se si do të shfrytëzohet ky potencial për zhvillimin ekonomik të ardhshëm të Pelagonisë," shton Dimitrovski, duke theksuar madhësinë e tokës që mund të vihet në funksion për aktivitetet e reja industriale.

Në të njëjtën kohë përfaqësuesit vendas paralajmërojnë se një tranzicion i drejtë kërkon mjete të mëdha financiare. "Gjashtë shtetet që janë pjesë e Ballkanit Perëndimor dhe që janë pjesë e konceptit të largimit nga qymyri si burim energjie, nuk kanë qasje në fondet direkte dhe në burime më të mëdha. Për të bërë që tranzicioni — i drejtë ose energjetik — të lërë sa më pak pasoja, kjo lidhet me shumë para. Dhe BE-ja nuk po e hap atë dhe ne kemi një qasje jo shumë të sinqertë në atë pjesë," thotë Dimitrovski, duke kërkuar mbështetje financiare më të fortë për rajone si Pelagonia.

Aktorët lokalë bien dakord se kalimi në energji të gjelbër duhet të shoqërohet me politika dhe investime që krijojnë mundësi ekonomike dhe vende pune vendore, për të zbutur kostot sociale dhe ekonomike për familjet dhe bizneset në Bitolë dhe komunat përreth.

Gazetare: Emilija Misirlievski
Kameraman: Zlatko Josifovski

Foto: material shtypi nga ngjarja