Labirint ligjor në Guantanamo: Procesi i 11 Shtatorit nis më 5 qershor 2028

Gjykatësi ushtarak caktoi një datë të re për gjykimin lidhur me sulmet e 11 shtatorit: procesi kundër Khalid Sheikh Mohammed dhe tre të pandehurve të tjerë do të nisë më 5 qershor 2028 në bazën ushtarake amerikane në Guantanamo.

Gjykatësi Majkl Shrama e hodhi poshtë kërkesën e prokurorëve për të nisur gjykimin kryesor në janar 2027, duke e cilësuar të parealizueshme atë afat për shkak të volumit të çështjeve procedurale dhe ankesave ligjore të pazgjidhura. Prokurorët kishin kërkuar një nisje në fillim të vitit 2027 për të sjellë mbyllje në procesin paraprak më të gjatë në historinë moderne të SHBA.

Koha shtesë për të përcaktuar provat e pranueshme

Urdhri gjyqësor i dha palëve të mbrojtjes dhe prokurorëve kohë shtesë për të përfunduar seancat dëgjimore për provat që do të përcaktojnë se çfarë provash mund të prezantohen në gjykatë. Këto seanca janë vendimtare për ngushtimin e mosmarrëveshjeve rreth pranueshmërisë së materialeve.

Shtylla kryesore e bllokimit me dekada janë metodat e ndjekura nga CIA pas arrestimeve në 2003. Avokatët e mbrojtjes prej vitesh kërkojnë përjashtimin e pranojeve, duke pohuar se të pandehurit ishin nënshtruar torturës sistematike në baza të fshehta rreth botës përpara transferimit në Guantanamo në 2006.

Gjykatat ushtarake amerikane ndalojnë përdorimin e provave të fituara me detyrim, çka krijon një ngërç ligjor nëse deklaratat e mëvonshme para agjentëve të FBI-së janë të vlefshme ligjërisht apo prodhim i drejtpërdrejtë i trajtimit paraprak.

Një përpjekje për të zgjidhur çështjen përmes një marrëveshjeje pranimi fajësie dështoi vitin e kaluar. Marrëveshja, sipas së cilës katër të pandehurit do të pranimin fajësinë në këmbim të burgimit të përjetshëm në vend të dënimit me vdekje, u anulua nga Sekretari i Mbrojtjes Lloyd Austin pas reagimeve të ashpra në Kongres dhe nga disa familje të viktimave.

Tani, me kalendarin e ri, procesi ndaj organizatorëve të sulmeve që lanë të vrarë afër 3.000 veta hyn në dekadën e tretë pa një vendim të shkallës së parë.

Foto: Pentagon / Zuma Press / Profimedia