Преображение: полноќните врати, една желба и обичаите што жените ги почитуваат
Точно на полноќ се отворат „Божјите врати“ — верувањето и практиките поврзани со празникот.
Празникот Преображение Господово припаѓа на дванаесетте големи христијански празници и го означува случувањето кога Исус Христос пред апостолите Петар, Јаков и Јован, на гора Тавор се преобрази — лицето и облеката му засветеа со небесна светлина и се откри неговата божествена природа.
Тогаш покрај Него им се јавија пророците Мојсеј и Илија, а од облакот се слушна гласот на Бог Отецот: „Ова е Синот мој возљубен, Него послушајте Го“.
Во народот овој ден е опкружен со голем број обичаи, верувања и правила што се пренесувале од генерација на генерација. Иако празникот паѓа во рамките на Богородичниот пост, на овој ден е дозволено послужување риба, вино и масло.
Ноќта, желбата и отворените „божји врати“
Наведената ноќ има свое посебно место во традицијата и често се нарекува „летно Богојавление“. Според народното верување, небото се преобразува трипати и точно на полноќ се отворат т.н. „Божји врати“.
Тогаш обичај е да се излезе надвор, да се погледне во ѕвезденото небо и во тишина да се замисли една, најважна желба — молитвата сметана за искрена и од дното на срцето. Мајките некогаш ги советувале децата да останат будни за да не го пропуштат тој миг и да се молат за здравје, среќа, мир во домот и благосостојба за семејството.
Празникот се поврзува и со видливи промени во природата: постои старата изрека дека „се преображува листот во гората и каменот во водата“, а дека „сонцето му ги врти грбот на летото, а му се насмевнува на зимата“. Од тој ден утрата се посвежи, деновите пократки, ластовиците се подготвуваат за заминување, па затоа старите луѓе строго забранувале капење во реки и езера по Преображение.
Традицијата содржи и практични забрани: жените не треба да плачат на овој ден, бидејќи се верува дека таа што ќе заплаче ќе има причина за плач и тага во текот на годината; дремењето преку ден е непожелно бидејќи се смета дека ќе донесе мрзеливост; задолжително е празникот да помине во мир, без кавги и грди зборови. За многумина денот е и поттик — време за да се започне нешто што долго се планирало и никако не се почнувало.
Фото: АИ