Провизиите на онлајн платформите ги покачуваат цените во ресторани и продавници

Провизиите што ги наплаќаат платформите за онлајн продажба и достава на храна можат да влијаат врз цените што ги плаќаат потрошувачите, па дури и оние кои никогаш не купуваат преку интернет. Дел од рестораните и трговците ги покриваат дополнителните трошоци преку повисоки продажни цени, а таквото поскапување може да се пренесе и во физичките продавници.

Меѓу најпознатите вакви платформи во Македонија се Волт и Ананас. Тие им овозможуваат на бизнисите да стигнат до поголем број купувачи, но за возврат наплаќаат провизија од продажбата. Ваквиот начин на работење е широко распространет и во светот, каде што провизиите кај платформите за достава на храна во одредени случаи достигнуваат 20 до 30 проценти.

Колку може да ги зголеми цените

Во Македонија точните провизии зависат од договорите со трговците. Волт потврдува дека наплаќа провизија за реализираните нарачки, додека Ананас во своите услови предвидува посреднички надомест што го плаќа продавачот. Едноставна пресметка ја покажува големината на влијанието: ако ресторан продава оброк за 500 денари, а платформата наплаќа провизија од 25 проценти, на ресторанот му остануваат 375 денари пред останатите трошоци. За да ги добие истите 500 денари по одбивањето на провизијата, оброкот би требало да го продава за околу 667 денари, односно 33 проценти поскапо.

Во практиката дел од ресторани можат да ја покријат провизијата со сопствената заработка или со зголемен број нарачки, но кај бизнисите со помала заработка дополнителните трошоци може значително да влијаат врз цените. Покрај тоа, насоките што ги објавуваат платформите може да бидат дополнителен мотив за усогласување на цените: Волт во официјалните насоки за партнерите наведува дека усогласеноста на цените во апликацијата со оние во локалот е еден од факторите што влијаат врз видливоста на ресторанот.

„Конзистентни цени значи дека цените на вашето мени на Волт се совпаѓаат со цените на истите артикли што корисниците би ги нашле во вашиот локал. [...] Цените на менито се еден од многуте фактори што ја одредуваат вашата видливост на Волт“, наведува компанијата.

„Со тек на време, ова однесување влијае на тоа колку често вашиот локал им се прикажува на корисниците кои пребаруваат на Волт“, се наведува во официјалниот водич за трговците.

Дел од регулираните пазари веќе обрнаа внимание на практиките за усогласување на цени: во 2021 година, Комисијата за фер трговија на Тајван ја казни Фудпанда затоа што од рестораните барала цените во апликацијата да бидат исти како во локалите, со образложение дека таквите ограничувања го нарушуваат натпреварот. За потрошувачите најважно е да ја следат разликата меѓу цените во апликациите и оние во физичките продажни места — и да имаат предвид дека усогласувањето може да ги натера трговците да пренесат дел од трошокот за онлајн продажбата и врз гостите кои не ги користат услугите.

Фото: прес-материјал од настанот