Komisionet e platformave rrisin çmimet në restorante dhe dyqane në Maqedoni

Tarifat që aplikacionet për shitje online dhe shpërndarje ushqimi i ngarkojnë bizneseve mund të ndikojnë në çmimet që paguajnë konsumatorët, edhe ata që kurrë nuk porosisin online. Disa restorante dhe tregtarë mbulojnë këto kosto shtesë duke rritur çmimet, dhe kjo rritje mund të transmetohet edhe në dyqanet fizike.

Në Maqedoni, dy platforma të njohura janë Wolt dhe Ananas. Ato u japin bizneseve mundësinë të arrijnë më shumë klientë, por marrin një përqindje nga shitjet. Globalisht, komisionet e platformave për shpërndarje ushqimi në disa raste arrijnë 20–30 për qind.

Si shndërrohet komisioni në rritje çmimesh

Norma e saktë e komisionit në Maqedoni varet nga marrëveshjet me tregtarët. Wolt konfirmon se ngarkon komision për porositë e realizuara, ndërsa kushtet e Ananas parashikojnë një tarifë ndërmjetësi që e paguan shitësi. Një llogaritje e thjeshtë tregon ndikimin: nëse një restorant shet një vakt për 500 denarë dhe platforma ngarkon 25 për qind, restauranti mbetet me 375 denarë para kostove të tjera. Për të fituar të njëjtat 500 denarë pas pagesës së komisionit, vakti do të duhej të shitej rreth 667 denarë — pra rreth 33 për qind më shtrenjtë.

Disa restorante mbulojnë pjesërisht tarifën me fitimin e tyre ose me rritje të volumit të porosive, por bizneset me marzh të ulët mund të ndjejnë rëndë ndikimin e këtij komisioni. Për më tepër, udhëzimet e platformave mund të motivojnë barazimin e çmimeve: Wolt në udhëzimet e saj për partnerët tregon se përputhshmëria e çmimeve në aplikacion me ato në lokal ndikon në dukshmërinë e restorantit.

"Çmime të qëndrueshme do të thotë që çmimet në menynë tuaj në Wolt përputhen me çmimet e të njëjta artikujve që klientët do të gjenin në lokal. [...] Çmimet e menusë janë një nga shumë faktorët që përcaktojnë dukshmërinë tuaj në Wolt," shprehet kompania. "Me kalimin e kohës, ky sjellje ndikon sa shpesh shfaqet lokali juaj për përdoruesit që kërkojnë në Wolt."

Rregullatorët jashtë vendit tashmë kanë shqyrtuar praktika të ngjashme: në 2021 Komisioni i Tregtisë së Drejtë i Tajvanit gjobiti Foodpanda për kërkesën që restorantet të mbajnë çmimet në aplikacion të njëjta me ato në lokale, duke konstatuar se kjo kufizon konkurrencën. Për konsumatorët, pika kyçe mbetet dallimi midis çmimeve në aplikacione dhe atyre në dyqanet fizike — dhe mundësia që barazimi i çmimeve t’u ngarkojë një pjesë të kostove edhe klientëve që nuk përdorin shërbimet online.

Foto: material shtypi nga ngjarja