Punëtorë nga Bangladeshi, Turqia dhe Nepali po pushtojnë tregun e punës në Maqedoni

Punëdhënësit maqedonas gjithnjë e më shpesh kërkojnë staf jashtë vendit, dhe të dhënat më të fundit nga Agjencia për Punësim konfirmojnë rritjen e interesit për punëtorë nga vende të treta. Për periudhën nga 1 janari deri më 19 gusht 2026, Agjencia ka lëshuar 1.837 mendime për punëtorë nga Bangladeshi, 1.257 për Turqinë, 787 për Nepalin, 323 për Indinë dhe 46 për Pakistanin.

Agjencia shpjegon se sipas kompetencave ligjore verifikon përmbushjen e kushteve, përfshirë kuotat dhe gjendjen në tregun e punës, dhe dërgon mendim te Ministria e Punëve të Brendshme në procedurën për rregullimin e qëndrimit të të huajt për shkak të punës. Vetëm pasi të përmbushen edhe kushtet e tjera ligjore, Ministria e Punëve të Brendshme merr vendim për qëndrim të rregulluar për shkak të punës.

Për një numër më të vogël të të huajve që kanë qëndrim të rregulluar për shkak tjetër, Agjencia është kompetente edhe për lëshimin e lejeve të punës. Të tilla leje në periudhën prej shtatë e gjysmë muajsh janë lëshuar: për shtetas turq 47, për nepalezë tre, ndërsa për indianë ka katër leje pune. Analizat e Agjencisë tregojnë se kërkesat më të mëdha për fuqi punëtore të huaj janë në ndërtim, industri përpunuese, sektorin e akomodimit dhe shërbimit të ushqimit dhe në tregtinë me shumicë dhe pakicë.

Po çfarë me të papunët tanë dhe punëtorët informalë?

Në faqen e internetit të Agjencisë për Punësim ka shpallje për rreth 11.000 vende pune, dhe njëkohësisht ka më shumë se 8 herë të papunë. "Numri i personave të papunë, sipas të dhënave të fundit të Drejtorisë Shtetërore të Statistikave, është 90.020 persona. Nëse në këtë i shtohen edhe 101.022 persona të punësuar informalë, atëherë krejtësisht në mënyrë të arsyeshme lind pyetja: pse importojmë fuqi punëtore nga vende të treta nëse në Maqedoni ende kemi potencial të papërdorur të fuqisë punëtore vendase? Pyetja bëhet edhe më serioze nëse merret parasysh struktura e punësimit joformal. Më shumë se gjysma, pra 51.487 persona, angazhohen në bujqësi, ndërsa ndërtimi kontribuon me 17,2 për qind nga numri i përgjithshëm i të punësuarve joformalë. Pikërisht në këto veprimtari shpeshherë tregohet nevoja për fuqi punëtore shtesë nga vende të treta. Prandaj, para se të flitet për import të punëtorëve, shteti dhe punëdhënësit duhet t'i përgjigjen një pyetjeje kyçe: pse këto vende pune nuk mbushen me punëtorë vendas?" – thotë Slobodan Trendafilov.

"Nuk mund të pritet që një punëtor vendas të pranojë punë për një pagë nga e cila nuk mund të jetojë me dinjitet, dhe njëkohësisht të pretendohet se zgjidhja është importi i punëtorëve nga jashtë. Është veçanërisht hipokrite nëse punëdhënësit u sigurojnë punëtorëve të huaj transport, strehim dhe ushqim për t'i tërhequr dhe për t'i mbajtur, ndërsa të njëjtat ose kushte të ngjashme nuk u ofrohen punëtorëve vendas. Sindikata nuk është kundër punëtorëve të huaj. Përkundrazi, çdo punëtor, pa marrë parasysh nga vjen, duhet të ketë pagë dinjitoze dhe mbrojtje të të drejtave të punëtorëve. Por, importi i fuqisë punëtore nuk duhet të jetë instrument për uljen e çmimit të punës në Maqedoni. Në fund, duhet të jemi të vetëdijshëm edhe për faktin që Maqedonia shumë shpesh është vetëm destinacion transit për punëtorë nga vende të treta, të cilët pas një periudhe të caktuar vazhdojnë drejt vendeve perëndimore evropiane, ku pagat dhe kushtet e punës janë dukshëm më të mira" – shton Trendafilov.

Qeveria për vitin 2026 përcaktoi një kuotë prej 10.000 lejesh pune për shtetas të huaj: 9.750 për punësim të rregullt, 200 për të dërguar të huaj dhe 50 për angazhime sezoniere. Në kuadër të punësimit të rregullt, 4.500 leje janë të parashikuara për punëtorë të rinj, dhe 5.250 për vazhdimin e angazhimit të të huajve që tashmë punojnë në vend. Kuota nuk duhet të lexohet si leje për futjen e 10.000 njerëzve të rinj në një vit.

Vitin e kaluar Agjencia për Punësim lëshoi 8.509 mendime pozitive për leje pune, ndërsa Ministria e Punëve të Brendshme miratoi 6.128 leje për qëndrim të përkohshëm të punëtorëve të huaj. Në të njëjtën kohë ndodh edhe procesi i kundërt: qytetarë maqedonas largohen jashtë për të kërkuar vende pune me paga më të mira, ndërsa disa nga pozicionet e lira mbushen me punëtorë nga shtete të tjera. Pyetja nuk është vetëm sa punëtorë të huaj do të vijnë, por edhe pse ekonomia vendase dështon t'i mbajë ose t'i aktivizojë të gjithë njerëzit që i nevojiten."

Foto: Profimedia