САД ги повлекоа последните трупи од Ирак, Али ал Заиди прогласи Ден на суверенитет

По повеќе од десет години, американските сили денеска (1 октомври, 2026) целосно се повлекоа од своите преостанати воени бази во Ирак, завршувајќи го распоредувањето започнато во 2014 година со цел борба против екстремистите на Исламска држава.

Ирачкиот премиер Али ал Заиди изјави дека 1 октомври, денот по заминувањето на коалицијата, треба да се одбележува како Ден на суверенитетот. Тоа е „национален настан што го потврдува завршувањето на патот на Ирак кон суверенитет и го зацврстува присуството на државата и нејзините институции“, соопштија во понеделник лидерите на извршната, законодавната и судската власт.

Американските трупи беа распоредени во Ирак и Сирија во 2014 година за да се борат против терористичката организација Исламска држава (ИД). ИД беше поразена во Ирак во 2017 година, а во Сирија во 2019 година, но коалициските сили останаа за да се справуваат со преостанатите припадници и ќелии на групата.

Реакции и безбедносни предизвици

Иран и неговите сојузници го поздравија повлекувањето, оценувајќи го како триумф на нивната „оска на отпорот“ – мрежата на сојузнички вооружени групи во регионот. Техеран долго се залага за Блискиот Исток без американско воено присуство.

Во меѓувреме, повлекувањето предизвика загриженост дека безбедносната состојба може да се влоши: шиитските милиции поддржани од Иран би можеле да се обидат да зголемат влијание и контрола, а постојат и стравувања од можноста Исламска држава да се реорганизира.

Целосното повлекување од Ирак се случува 23 години откако коалициските сили предводени од САД го соборија Садам Хусеин во 2003 година. Повлекувањето беше договорено во 2024 година за време на мандатот на тогашниот американски претседател Џо Бајден; неговата реализација се спроведува сега во времето на Доналд Трамп, и покрај тоа што САД истовремено продолжуваат да водат војна против Иран.

Фото: прес-материјал од настанот