САД подготвуваат сериозни санкции против Меѓународниот кривичен суд

Соединетите Американски Држави ги подготвуваат нови, можно сериозни санкции против Меѓународниот кривичен суд (МКС) со седиште во Хаг, што претставува дополнителна ескалација во односот на администрацијата на Доналд Трамп кон глобалниот трибунал.

Холандските власти известени се од американски претставници дека мерки насочени кон институцијата може наскоро да стапат во сила. Во Хаг се прават подготовки за да се обезбеди редовно исплаќање плати, заштита на заштитени сведоци и безбедноста во притворскиот центар на судот ако санкциите бидат воведени.

Технички и финансиски прилагодувања

Според вработени во судот, кои не беа овластени јавно да зборуваат, МКС веќе ги заменил производите на "Мајкрософт" со софтвер од германски провајдер и ги преместил осигурителните и финансиските партнери кон компании кои немаат деловно присуство во САД. Раководството и холандските институции бараат преоден рок од приближно шест месеци за целосно да ги прекинат врските со американските компании поради ризикот од високи казни за тие фирми доколку ги почитуваат американските мерки.

Вашингтон веќе воведе санкции против повеќе од десетина сегашни и поранешни вработени во судот, меѓу кои и половина од актуелните судии. "Американскиот државен секретар Марко Рубио ја опиша оваа политика како „сеопфатна кампања за отстранување на заканата што ја претставува Меѓународниот кривичен суд“." Санкциите се претставуваат како одговор на истрагите што МКС ги води против американски и израелски претставници; ниту САД ниту Израел не се меѓу околу 125-те држави членки на судот.

Стручни лица и дел од критичарите предупредуваат дека алатките што обично се користат против авторитарни режими, терористички организации или криминални картели би можеле да ја оневозможат достапноста на судот до банкарски услуги и информатички системи, па дури и да спречат исплата на плати на американски државјани вработени во институцијата. Кога поранешниот главен обвинител на судот беше санкциониран во 2025 година, му беше укинат пристапот до електронската пошта на "Мајкрософт", банкарските сметки му беа замрзнати, а му беше забранет и влез во САД.

Холандија и Европската Унија имаат ограничени можности за заштита. Таканаречениот европски „блокирачки статут“ може да се користи за заштита на европските службеници на судот преку забрана европските компании да се придржуваат кон американските санкции, но останува нејасно дали тој механизам може да го заштити самиот меѓународен суд. Во меѓувреме, неколку држави членки на трибуналот во последните месеци најавија планови за напуштање на институцијата, меѓу нив Венецуела и Чад.

Фото: прес-материјал од настанот