SHBA hoqën tarifat për Serbinë: nga 35% në 0%

Administrata e SHBA-së hoqi tarifat për mallrat nga Serbia që arrinin deri në 35 përqind — masa ndaloi së vlejti "pikërisht në mesnatën e natës midis së premtes dhe së shtunës" dhe tani norma është 0 përqind, njoftoi presidenti Aleksandar Vucic.

Implikimet ekonomike dhe reagimet

Vendimi përfshin produkte kyçe që deri tani ishin të ngarkuara me detyrime të larta, përfshirë çelikun, aluminin, automjetet pasagjerë dhe bakrin. Përfaqësues shtetërorë dhe biznesmenë thonë se heqja mund të sjellë një rrjedhje të konsiderueshme të investimeve të huaja dhe përmirësim të vlerësimit të investimeve dhe të vlerësimit të kreditit të Serbisë.

Në shpjegimin e tij, presidenti Vucic tha: "Ne kishim tarifa për çelik, alumin, automjete pasagjerë, bakër, që janë produkte strategjike, dhe atë që amerikanët gjithmonë kanë bërë, dhe më pas u shtuan tarifat si përgjigje ndaj vendeve që kishin suficit tregtar me SHBA-të. Njerëzit duhet ta dinë se kjo na krijoi probleme, veçanërisht me disa kompani të huaja dhe vendase. Partizan nga Uzice eksportonte tek ata. Në të ardhmen do të jetë 10 dhe 12 për qind, por për tani do të jetë 0 për qind. Kjo na jep një mundësi të madhe. Kjo do të nënkuptojë forcim të mëtejshëm të vlerësimit tonë investues, nivelin e vlerësimit të kreditit tonë. Kjo do të thotë për ne, do të thoja, një mundësi e jashtëzakonshme, kur njerëzit të krahasojnë ku t'i investojnë paratë e tyre, të dinë se mund të investojnë në vendin tonë dhe se u bë më e lehtë për ta," tha Vucic, duke shtuar se kjo hap shumë perspektiva të tjera, dhe se vende si Zvicra, Izraeli dhe të tjerë kanë taksë doganore prej 12 për qind.

Nebojsha Atanackovic, president nderi i Sindikatës Serbe të Punëdhënësve, e vlerësoi hapin e SHBA-së si jashtëzakonisht të favorshëm: "Heqja e tarifave nuk është vetëm një masë ekonomike, por është një mesazh për investitorët se Serbia është një vend i sigurt për investime, dhe gjithashtu diçka që do të ketë shumë rëndësi për vendin tonë në planin ndërkombëtar. Duhet të pranoj se nuk e prisja që presidenti amerikan Donald Trump të bënte një kthesë kaq të madhe në lidhje me Serbinë, dhe është e sigurt që ai qëndron pas këtij vendimi, sepse nuk lejon që administrata e tij të marrë vendime kaq të mëdha pa miratimin e tij. Taksat tona tani janë zero, ndërsa vendet e tjera në Evropë morën rritje në 10 ose 12,5 për qind! Nëse nesër na ulen në ato 10 ose 12,5 për qind si pjesa tjetër e Evropës ose Japonia - kjo gjithsesi do të nënkuptonte që na shikojnë si një vend miqësor. Kjo është një sinjal i madh për investitorët, që u tërhoqën për shkak të tarifave. Përmirësimi i marrëdhënieve politike me vendin më të pasur në botë padyshim përmirëson vlerësimin tonë të kreditit. Kjo do të thotë financim më të lirë për shtetin, por edhe për kompanitë tona. Rrjedha më e madhe e investimeve të huaja drejtpërdrejt çon në krijimin e vendeve të reja të punës dhe rritjen e pagave", thotë Atanackovic, dhe shton se pozicionimi i Serbisë si partner amerikan kontribuon në stabilitetin ekonomik afatgjatë.

Atanackovic gjithashtu theksoi shembuj të kompanive që do të kishin qasje më të lehtë në tregun amerikan: "Le të mos harrojmë se Serbia kohët e fundit hapi një Dialog Strategjik me Amerikën dhe fakti që ata e pranuan na ka rëndësi të madhe në nivel ndërkombëtar. Pres që heqja e tarifave do t'u ndihmojë më së shumti kompanive kineze që punojnë në Serbi, siç janë Linlong ose kompleksi Bor, për të cilët importi në Amerikë deri tani ishte praktikisht i pamundur ose jashtëzakonisht i vështirë. Po ashtu, presidenti Vucic tha se për herë të parë është optimist në lidhje me marrëveshjen për NIS dhe marrëveshjen midis Serbisë, Hungarisë dhe Rusisë, por të mos harrojmë se lojtari kyç këtu është Amerika. Nuk mund të presim që amerikanët të vendosin sanksione ndaj rusëve në mbarë botën, dhe t'i heqin vetëm për Serbinë, por shpresoj që tani jemi afër një zgjidhjeje të mirë!"

Analistët për politikë të jashtme dhe strategjike theksojnë se një lëvizje e tillë e SHBA-ve është një sinjal i fortë. Darko Obradovic vlerësoi: "Sinjale të qarta strategjike tani vijnë nga Amerika drejt Serbisë siç vinin më parë drejt Jugosllavisë së Titos. Mendoj se Serbia duhet të qaset në mënyrë aktive ndaj kësaj, me qëllim që t'i transformojë këto sinjale në materializim me një kornizë të qartë strategjike që i merr parasysh realitetet gjeopolitike të sotme në të cilat SHBA-të janë partneri i vetëm i sigurt pas Bashkimit Evropian! Është veçanërisht e gëzuar që nuk u përfshimë nën kriterin e punës së detyruar/skllavëruese, duke pasur parasysh se korporatat kineze punojnë në Serbi dhe janë nën mbikëqyrje të vazhdueshme" - mendon Obradovic.

Branimir Gjokiq, analist për politikë të jashtme, e përshkroi lëvizjen si një akt mirëdashjeje: "Kjo është një akt i mirëdashjes, i cili në asnjë rast nuk e ngarkon apo kërcënon Amerikën, por është hapi i parë pas nisjes së dialogut strategjik midis SHBA-ve dhe Serbisë, me të cilin amerikanët duan të tregojnë se janë të gatshëm për biseda të mëtejshme dhe thellim të bashkëpunimit. Besoj se nga ne do të kërkohet diçka nga sektori i energjetikës, dhe çështja për Serbinë është nëse do të jetë e gatshme t'u japë atë" - thotë Gjokiq.

Përfaqësues qeveritarë, përfshirë ministrin e financave Sinisa Mali, përshëndetën vendimin si një sinjal pozitiv për thellimin e marrëdhënieve ekonomike me SHBA-të. Në javët e ardhshme do të jetë kyçe mënyra se si Serbia do të shfrytëzojë privilegjet për të rritur aktivitetin e eksportit dhe investimet e huaja të drejtpërdrejta.

Foto: material për shtyp nga ngjarja