Северна Кореја се збогатува од војната: Ким го осветлува Пјонгјанг со руски милијарди

Северна Кореја бележи нагло економско оживување додека приходите поврзани со воената соработка со Русија течат во Пјонгјанг и финансираат нови станбени блокови, инфраструктура и крајбрежни туристички комплекси.

Сателитските снимки и опсервации покажуваат видлив пораст на електрифицираните површини и модерната градба во Пјонгјанг од април 2020 година: осветлената површина во центарот е повеќе од двојно зголемена, а интензитетот на осветлувањето е тројно поголем, додека се нижат нови висококатници и трговски објекти.

На Осмиот конгрес на Работничката партија во 2021 година лидерот Ким Јонг Ун најави изградба на 50.000 нови станови во главниот град; планот веќе се материјализира во населби како Хвасонг, каде беа завршени две станбени кули од по 40 ката дизајнирани да потсетуваат на интерконтиненталната ракета „Хвасонг“.

Парите доаѓаат од бојното поле

Аналитичарите го поврзуваат владиниот прилив главно со профитабилните воени бизниси со Москва. Според извештај на јужнокорејскиот Институт за национална безбедносна стратегија од март, Северна Кореја заработила меѓу 7,7 и 14,4 милијарди американски долари преку продажба на муниција на Москва и испраќање војници. „Блумберг економикс“ пак проценува дека воената поддршка за Русија во периодот 2022–2025 година донела повеќе од 14 милијарди долари приходи.

Дополнителни речиси осум милијарди долари пристигнале преку трговија со Кина, изнајмување севернокорејска работна сила во странство, извозни активности и интернет-криминал. Еден од најголемите кражби што им се припишуваат на севернокорејски хакери е нападот врз крипто-платформата Bybit во февруари 2025 година, при што биле украдени 1,5 милијарди долари во етер. За споредба, брутодомашниот производ на Северна Кореја во претходната година изнесувал околу 27 милијарди долари.

Отпредувањата од Украина и други отворени извори наведуваат дека Северна Кореја во 2024 и 2025 година снабдувала големи делови од муницијата користена од руските сили и испорачувала самоодни артилериски системи, повеќецевни ракетни фрлачи и балистички ракети. Според тие процени, меѓу 16.000 и 22.000 севернокорејски војници веќе ѝ помогнале на Русија, а се планира и испраќање ракетна единица од 90 војници со шест лансирни рампи и до 120 ракети. Претседателот на Украина Володимир Зеленски изјави дека Ким има намера да распореди дополнителни 30.000 до 50.000 војници.

Тоа е директен приход: според извештајот на јужнокорејскиот Институт за национална безбедносна стратегија, Северна Кореја добива по 2.800 долари месечно за секој војник, 3.000 долари за секој офицер и меѓу 6.000 и 10.000 долари за секој загинат припадник.

Причините за оваа промена се видливи и во политичката тежина и воената моќ на лидерот: преку размената со Москва, Пјонгјанг добива сурова нафта, нафтени деривати, жито и воена опрема, вклучувајќи системи за противвоздушна одбрана и технологии за беспилотни летала, ракети и подморници. После слабеењето за време на пандемијата, кога Ким призна дека „речиси сите економски сектори заостанале зад очекувањата“, само неколку години подоцна тој порача: „Сѐ е суштински променето."

Сепак растот не е универзален: покрај Пјонгјанг, населението сѐ уште се соочува со поскапување на храната и слабеење на националната валута, а многу фабрики немаат стабилно снабдување со електрична енергија, резервни делови и суровини. Пролетта 2024 година режимот презентираше план „20x10“ за регионален развој со цел во 20 градови или окрузи секоја година да се изградат модерни фабрики; сепак, експертот Андреј Ланков од Универзитетот Кукмин во Сеул предупредува дека голем дел од проектите ќе пропаднат: „Причината е што фабриките не само што немаат соодветна инфраструктура, туку се занемаруваат и механизмите за снабдување со електрична енергија, резервни делови и суровини" и „За разлика од економскиот раст во Северна Кореја во средината на 2010-тите години, сегашниот раст не е резултат на внатрешни економски реформи, туку исклучиво на меѓународна среќна околност."

Фото: прес-материјал од настанот