Gjashtë gazetarë i lanë Serbinë, i fundit iku Aleksandar Radić

Gjashtë gazetarë kanë lënë Serbinë gjatë dy viteve të fundit dhe tani jetojnë në ekzil, duke shkaktuar shqetësim për sigurinë e tyre. I fundit që u largua është analisti ushtarak dhe gazetar Aleksandar Radić, kundër të cilit është ngritur një padi penale dhe për të cilin është shpallur fletarrest.

Një nga rastet e hershme të njohura publikisht ishte shkrimtari, kolumnisti dhe prezantuesi i televizionit Marko Vidojković, i cili u largua nga Serbia në fillim të vitit 2023. Radić thotë se vendosi të largohet për shkak të frikës për sigurinë e familjes së tij.

Prokuroria e Lartë Publike në Beograd ka ngritur padi penale ndaj Radićit nën dyshimin për përgatitje të veprave kundër rendit kushtetues dhe sigurisë së Serbisë dhe për zbardhje të të dhënave të klasifikuara. Radić më herët tha se në protestën në Beograd më 15 mars 2025 u përdor një "top zanor".

Kërkimet, publikimet dhe presionet

Pas kontrollit në banesën e tij dhe sekuestrimit të kompjuterëve, mediumet pro-qeveritare publikuan regjistrime nga survejimi që e shfaqnin Radićin dhe vajzën e tij të mitur. Radić thotë se ekspozimi i fëmijës së tij ishte vendimtar në vendimin për t'u larguar.

"Vajza ime, e cila do të mbushë 16 vjeç brenda disa ditësh, u bë objekt i sulmit. Çfarë të bësh kur armiqtë janë të shumtë dhe kur i rrezikojnë fëmijën tënd? U larguam nga vendi," tha Radić.

Veran Matić, kryetar i Bordit të Shoqatës së Mediave Elektronike të Pavarura (ANEM) dhe anëtari i Grupit të Përhershëm të Punës për Sigurinë e Gazetarëve, thotë se emrat e gazetarëve të tjerë në ekzil nuk po bëhen publik sepse disa prej tyre duan të vazhdojnë të jetojnë dhe të punojnë normalisht, ndërsa të tjerët janë në situata të veçanta ligjore. Ai thotë se në mesin e gjashtë gazetarëve ka një reporter hulumtues, një gazetare që ka qenë e ekspozuar ndaj kërcënimeve dhe fyerjeve të vazhdueshme, një gazetar lokal ndaj të cilit janë bërë kërcënime me vdekje, si dhe një gazetar dhe profesor që për vite me radhë ka qenë i ekspozuar ndaj kërcënimeve ndaj tij dhe familjes së tij.

Matić paralajmëron se presionet ndaj gazetarëve nuk kufizohen vetëm në kërcënime të hapura, por përfshijnë edhe fushata mediatike, presion institucional, shkretim ekonomik, survejim dhe pasiguri juridike. Ai thotë se rasti i Radićit mund të ketë pasoja më të gjera për lirinë e shtypit dhe besueshmërinë e komunikimit midis gazetarëve dhe burimeve të tyre.

"Largimi i gazetarëve nga Serbia nuk është vetëm një tragjedi personale për individët dhe familjet e tyre, por një tregues serioz për gjendjen e demokracisë, sundimin e ligjit dhe lirinë e mediave. Një shoqëri nga e cila largohen gazetarë profesionistë sepse nuk mund të punojnë në mënyrë të sigurt dhe të lirë humb shumë më shumë se disa persona me përvojë – humb aftësinë për të kuptuar në mënyrë kritike realitetin e vet," përfundoi Matić.

Foto: N1