Шпионски скандал: апсењето на Аугуст Ханинг и наводна продажба на околу 2.000 документи

Апсењето на поранешниот претседател на германската Служба за надворешно разузнавање (БНД), Аугуст Ханинг, и на неговиот поранешен шеф на кабинет, Манфред Д., ги поттикна стравувањата за штета врз разузнавачките односи и националната безбедност на Германија. Јавниот обвинител тврди дека Манфред Д. продал околу 2 илјади строго доверливи документи на Ханинг во период од 12 години — долго откако Ханинг се повлекол од БНД во 2005 година по седумгодишен мандат.

Според обвинителството, Ханинг „искористил доверливи разузнавачки податоци кои му ги обезбедил Манфред Д. за да изготви анализа за службеник на странска разузнавачка служба“. Новинари и аналитичари наведуваат дека најголем дел од тие материјали биле неделните разузнавачки извештаи што БНД ги доставува до германската влада и дека содржеле најнови сознанија од партнерските служби.

Чувствителни теми и нарушена доверба

Флоријан Фладе, експерт за разузнавање, предупреди дека содржината е високо политички чувствителна и вклучува информации од сојузнички служби. „Ова е многу, многу чувствително бидејќи вклучува партнерски служби од други земји“, вели тој и додава: „Слушнавме и дека станува збор за информации поврзани со иранската нуклеарна програма, руската војска, како и војната во Украина“.

Аналитичарите посочуваат дека најголемата загриженост е како ќе реагираат разузнавачките служби на сојузничките земји. Во минатото ЦИА споделувала информации со Германија што помогнале да се спречат напади; доколку партнери заклучат дека нивните податоци биле пренесувани понатаму — можеби и до противнички служби — протокот на разузнавачки податоци може да се намали. „Се нанесува огромна штета не само на надворешниот имиџ и угледот на БНД“, вели Фладе, и предупредува дека „Може да се смени обемот на информации споделувани од САД и од другите“.

Аферата доаѓа во критичен период за службата: во парламентот се подготвува закон за поголеми овластувања на БНД, делумно за да ѝ се подобри угледот пред странските партнери. Истовремено, во Берлин се води судски процес против уште еден агент на БНД, Карстен Л., и еден бизнисмен, Артур Е., обвинети за велепредавство поради предавање доверливи документи на руска тајна служба во 2022 година.

Случајот отвори дебата за ограничувања за поранешни разузнавачки функционери. Тимо Ланге од невладината организација „ЛобиКонтрол“ вели: „Суштински е проблематично кога високи функционери од разузнавачкиот или воениот сектор, по напуштањето на државната служба, дејствуваат како консултанти за различни – а, во некои случаи и непознати – клиенти од странство“. Тој додава: „Ова претставува очигледна можност за нелегално странско влијание и ги загрозува безбедносните интереси на Германија и на ЕУ“.

Фладе, сепак, нагласува дека кариерниот пат на Ханинг не е единствен: „секако и работа за компании, па дури и за други земји, во својство на консултанти.“ Германските власти велат дека во моментов се проценува штетата и разговара со странските партнери за да се утврди дали нивните информации биле пренесувани понатаму. БНД веќе воведува нови мерки за внатрешна безбедност додека траат истрагите.

Фото: прес-материјал од настанот