Што значи победата на Илијана Јотова за односите Скопје–Софија?

Победата на Илијана Јотова на претседателските избори во Бугарија го отвори прашањето какви практични последици тоа може да има врз релациите меѓу Скопје и Софија. Експертите во Скопје зборуваат за можност за олеснет дијалог, но предупредуваат дека самата смена на име во претседателството не гарантира веднаш промени.

Каналите за комуникација и границите на ефектот

Универзитетскиот професор и поранешен пратеник Александар Спасеновски во дебатата во „360 степени“ рече дека дури и ако победеше противничкиот кандидат, Андреј Ѓуров, ставот на Софија кон Скопје тешко дека ќе беше поинаков. Тој, сепак, оцени дека изборот на Јотова има еден практичен плус: таа има воспоставена комуникација со македонската претседателка Гордана Сиљановска‑Давкова.

Спасеновски посочи дека кај дел од бугарската опозиција, како и во времето на владата на Кирил Петков, се гледала помала оптовареност со историските прашања, и напомена дека пред францускиот предлог Софија бараше договор во историската комисија за Гоце Делчев, Илинденското востание и ВМРО пред одржувањето прва меѓувладина конференција. Сепак, според него, во последната телевизиска соочување меѓу Јотова и Ѓуров тие имаа практично идентични позиции по македонското прашање.

„Меѓутоа, она коешто е важно да го истакнеме е дека дури и да победеше противничкиот кандидат, дури и да не победеше Јотова на овие избори, од дебатата, од последната дебата којашто ја имаа двајцата противкандидати во пресрет на вториот круг од гласањето, тие практично имаа идентични позиции во однос на македонското прашање“, рече Спасеновски.

Поранешниот премиер Владо Бучковски оцени дека следниот чекор треба да дојде од Скопје. „Па јас очекувам промените да бидат кај нас, во Бугарија нема промени. Ставот е константен. Битката и на последната дебата во четвртокот беше околу тоа кој е позаслужен за францускиот предлог од бугарска страна“, изјави Бучковски, посочувајќи дека политичкиот баланс во Софија сам по себе не гарантира пресврт.

Тој ја поздрави посетата Муцунски–Петрова во Софија, но оцени дека таа била изнудена и дека Скопје требало порано да инсистира на директен дијалог. Бучковски верува дека премиерите Христијан Мицкоски и Румен Радев веќе требало да се сретнат најмалку двапати. На прашањето за ризикот ако процесот кон ЕУ запре, тој предупреди дека „без Европската Унија – Република Македонија ќе биде слепо црево во Југоисточна Европа, не во Западен Балкан, и Косово ќе нѐ помине. И Косово ќе нѐ помине. Тоа е мојата порака“.

Наспроти надежите дека Јотова може да олесни комуникацијата со Скопје, аналитичарите нагласуваат дека суштинска промена ќе зависи од конкретни чекори и од одлучноста на македонската влада да ги исполни обврските што се поставени како предуслови за напредок.

Фото: прес-материјал од настанот