Orce Simov: Të jesh kundër qendrave të të dhënave sot është si të jesh kundër hidrocentraleve para 100 vjetësh

Profesori universitar Orce Simov deklaroi se të qenit kundër qendrave të të dhënave sot është sikur të ishe kundër hidrocentraleve para 100 vjetësh: "Të jesh kundër një qendre të të dhënave sot është si të jesh kundër hidrocentraleve njëqind vjet më parë." Ai theksoi se këto qendra janë infrastrukturë thelbësore për internetin, rrjetet sociale, inteligjencën artificiale dhe transformimin digjital.

Simov shpjegoi se qendrat e të dhënave do t'i ndërtojnë subjekte ekonomike — kompani që do të furnizohen me energji elektrike në tregun e lirë dhe, sipas tij, "nuk do të marrin energji elektrike të lirë dhe të subvencionuar që përdorin qytetarët e Maqedonisë." Ai vuri në dukje se aktualisht mund të gjenden vendndodhje të përshtatshme përgjatë korridoreve të tensionit të lartë.

Korridoret e rrjetit, kapacitetet dhe energjitë e rinovueshme

Simov përmendi se kryesorja linjë 400-kilovolt nga veriu në jug, që kalon përmes Kumanovës, Kavadarcit, Negotinos dhe deri te Gevgelija, ofron pozicione të favorshme dhe lidhje me Greqinë dhe Serbinë. Ai shtoi se ekziston edhe një linjë lindje–perëndim që lidh Shqipërinë, Maqedoninë dhe Bullgarinë, me kapacitet pak më të ulët, por me mundësi të caktuara.

Profesori paralajmëroi se rrjeti aktual mund të përballojë kërkesën e parë, por nëse ndërtohen më shumë qendra në të ardhmen, do të duhet të forcohet rrjeti dhe të rritet kapaciteti i transmetimit. "Kjo nuk do të thotë që do të merret nga qytetarët, nga konsumatorët," theksoi ai, duke nënvizuar se rritjet e kapaciteteve duhet të jenë të planifikuara dhe jo në kurriz të shtëpive.

Simov gjithashtu theksoi se qendrat mund të përdorin energji diellore. Ai vuri në dukje se komisioni rregullator ka refuzuar kërkesa për ndërtimin e centrali fotovoltaik me kapacitet total prej 7 gigavatësh — shifër që ai e konsideron të madhe në krahasim me konsumin vendës që është rreth 1 gigavat — por se nëse shfaqet kërkesë e tillë, mund të jepen leje dhe të forcohet rrjeti.

Për ndikimin në mjedis dhe çështjet teknike, Simov tha se nëse energjia elektrike për ftohje prodhohet nga burime të rinovueshme ose të tjera me ndotje të ulët, qendrat nuk do të shkaktojnë ndotje të konsiderueshme. Ai shtoi se me furnizim të mjaftueshëm me energji, mund të përdoren sisteme ftohjeje me ajër në vend të sistemeve të mëdha me ujë që rrisin përdorimin e ujit.

Debati politik nuk vonoi. Kreu i opozitës Venko Filipche paralajmëroi se qendrat me kërkesë më të madhe për energji mund të sjellin import shtesë dhe çmime më të larta të energjisë, si dhe shfaqi shqetësim për zhurmën dhe konsum më të madh të ujit që e bën të vështirë jetesën pranë tyre. VMRO-DPMNE, në anën tjetër, i përshkroi qendrat si "infrastrukturën e së ardhmes" dhe tha se nuk duhet të jenë të kundërshtuara për sa kohë projektet planifikohen mirë dhe i përmbahen standardeve.

Partia e majtë Levica i kritikoi planet dhe akuzoi VMRO-DPMNE se, për shkak të paaftësisë për të krijuar bazë serioze prodhuese vendase, po përpiqet ta shndërrojë vendin në një platformë për shfrytëzim nga kapitali global.

Foto: material shtypi nga ngjarja