Скопје: Невреме на 21 јули 2026 срушило 190 дрвја, градот и екоактивистите се обвинуваат

21 јули 2026 година: Невремето кое ја погоди Скопската јавност остави зад себе видлива штета — меѓу другото и 190 паднати стебла — и прашања кој ја носи одговорноста за состојбата на градското зеленило.

Надлежните го опишаа феноменот како редок: налети до 134 километри на час. Невремето траеше околу 40 минути, а најсилниот дел — околу 20 минути. Покрај материјалната штета, пријавено е дека паднале 190 дрвја низ Скопје.

Спорот за одржувањето и надзорот

Градските службеници и екоактивистите се согласуваат во едно: голем дел од дрвата што се срушиле биле суви или скапани и не требало да останат. Емил Дуровиќ, раководител на одделението за паркови и зеленило во Град Скопје, вели дека најчесто сувите дрвја не го издржале налетот, но и дека паднале и здрави примероци.

„Пред нас е дрво кое падна од невремето, се извали, повеќегодишна топола со над 50-60 години. Беше изготвено решение за нејзино кроење, кастрење, за намалување на дрвната маса. Меѓутоа, под налетот на силата на ветерот се самоизвали. Тополите имаат широкоразгранети корени меѓутоа плиток коренов систем“, изјави Дуровиќ.

Тој, исто така, укажува на штета на хидрантската мрежа во Градскиот парк: „Ова е доводно црево за хидрантската мрежа. Еве ја шахтата. Беа уништени. Моментално се работи на санирање на штетите каде ќе се обнови комплетно хидрантската мрежа во Градскиот парк за да можеме да имаме квалитетно наводнување во наредниот период“, рече Дуровиќ.

На прашањето зошто дрвјата за кои постоеле одлуки за сечење или кроење не биле отстранети порано, Дуровиќ објасни дека секторот направил теренски увиди и изготвил решенија — вклучувајќи одлука од април минатата година за сечење на 113 и кроење на 303 дрвја во вториот дел од паркот, означени со С за сечење и К за кроење — но дека реализацијата била стопирана од дел од граѓанските и невладините организации.

Екоактивистите го одбиваат тезата дека само граѓанските организации се виновни и укажуваат на долгогодишна нестручна нега. Марјан Калевски од „Зелен хуман град“ вели дека службите често ги кастрат дрвјата без соодветно познавање и дека се отстрануваат предолго гранки, по што дрвата ослабуваат и се исушуваат.

„Не се одржуваат дрвјата како што треба. Кај нас многу често се случува дрвјата да се кастрат без некакво знаење, едноставно службите ќе дојдат, ќе ги испосечат гранките и тие што треба и тие што не треба. И многу често се случува да искастрат повеќе од што треба гранки и потоа самите дрвја знаат да заболат и едноставно да умрат, да се исушат“, рече Калевски, и додаде дека неговата организација барала надзор над последната одлука за сечење и кроење поради недоверба во претходните практики.

Професорот Бојан Симовски од Шумарскиот факултет при Универзитет „Свети Кирил и Методиј“ — Скопје предупреди дека грижата за градското дрвје треба да биде континуирана и подигната на повисоко ниво, со оглед на очекуваната почеста појава на невремиња.

„Грижата не може да биде предмет на внимание само откако ќе се случат вакви настани. Таа мора да биде тековна и мора да биде постојана, за да не дојде до ваков тип оштетувања, односно до ваква опасност за градските средини“, рече Симовски, додавајќи дека изборот на видови и редовната нега се дел од пошироките мерки што треба да се применуваат.

Според експертите и активистите, воведувањето и редовното ажурирање на таканаречен „зелен катастар“ — дигитална карта со податоци за секое дрво — би го олеснило одржувањето и навремените интервенции. Катастарот постои на хартија и е законска обврска, но во практика често недостасуваат основни податоци.

Фото: прес-материјал од настанот